بررسي تركيب هاي شيميايي اسانس اندام هاي مختلف گياه Centaurea zuvandica (Sosn.) Sosn. از رويشگاه هاي مختلف

گونه Centaurea zuvandica (Sosn.) Sosn. نوعي گل گندم چندساله است كه در مناطق شمال و شمال غربي كشور پراكنش دارد. اندام هوايي گياه در مرحله گلدهي در پايان خرداد 1390 از مناطق فيروزكوه، قائم شهر و جاده چالوس جمع آوري گرديد. اندام هاي گياهان تفكيك شده و در دماي محيط خشك شده و بعد به ذرات كوچك آسياب شدند. نمونه ساقه همراه برگ و گل آذين به تفكيك با روش تقطير با آب اسانس گيري شد. براي جداسازي و شناسايي تركيب هاي اسانس از دستگاه هاي گاز كروماتوگرافي GC و گاز كروماتوگرافي متصل به طيف سنج جرمي (GC/MS) استفاده گرديد. بازده اسانس اندام هاي مختلف (بر پايه وزني- وزني خشك شده) بين 02/0% تا 07/0% بود. بيشترين درصد تركيب ها عبارت از اسپاتولنول (حداكثر 8/28%)، تيمول (حداكثر 7/21%)، كاريوفيلن اكسايد (حداكثر 9/20%)، لينالول (حداكثر 5/19%)، جرماكرن دي (حداكثر 3/16%) و كارواكرول (حداكثر 8/6%) بودند. با توجه به نتايج درمي يابيم كه تنوع بسياري در تركيب هاي اصلي اسانس سه رويشگاه و حتي اندام هاي مختلف يك رويشگاه وجود دارد. وجود تيمول در اسانس ساقه و برگ (8/17% و 7/21%) و لينالول در اسانس گل آذين (5/19% و 7/9%) رويشگاه هاي جاده چالوس و فيروزكوه و عمده بودن كاريوفيلن اكسايد (9/20%) در اسانس ساقه و برگ رويشگاه قائم شهر از ويژگي هاي گياهان اين رويشگاه ها است.