كاربرد روش مدل سازي رويشگاه پتانسيل در حفاظت رويشگاه لاله واژگون (.Fritillaria imperialis L)

تعیین مطلوبیت رویشگاه یكی از اركان مهم مدیریت و حفاطت از گونه‌های گیاهی و حیات وحش محسوب می‌گردد. رویشگاه مطلوب تاثیر بسزایی بر بقاء و تولید مثل گونه‌ها خواهد داشت. امروزه با پیشرفت علم آمار و سیستم اطلاعات جغرافیایی تعیین رویشگاه بالقوه‌ گونه‌های گیاهی با استفاده از روش‌های مدلسازی پراكنش جغرافیایی گونه‌های گیاهی میسر شده ‌است در این پژوهش، با استفاده از مدل تحلیل عامل اكولوژیك (ENFA) رویشگاه گونه Fritillaria imperialis L. به‌عنوان گونه‌ای دارای ارزش دارویی صنعتی فراوان مدلسازی گردید به این ترتیب كه داده‌های حضور این گونه با استفاده از روش نمونه‌گیری سیستماتیك با تعداد 500 نقطه حضور با استفاده ازGPS ثبت و سپس به یك نقشه با فرمت وكتوری تبدیل شد و نقشه‌های متغیرهای محیطی مانند نقشه‌های توپوگرافی، اقلیمی و خاك منطقه به كمك روش‌های زمین آمار و GIS تولید گردید و در نهایت نقشه رویشگاه این گونه ارزشمند ایجاد شد. بر طبق آنالیز ENFA، متغیرهای مقدار پتاسیم قابل جذب‌، مقدارفسفر قابل جذب‌، مدل رقومی ارتفاع‌، مقدار بارندگی سالیانه و جهت شیب منطقه مهم ترین عوامل در انتخاب رویشگاه لاله واژگون در منطقه مورد مطالعه می‌باشند مقادیر حاشیه‌گرایی، تخصص‌گرایی و تحمل‌پذیری در این مطالعه به‌ترتیب 1/547، 6/325 و 0/158 محاسبه شد كه نشان می‌دهد كه لاله واژگون یك گونه‌ تخصص‌گرا در محدوده‌ی منابع رویشگاهی خود می‌باشد. برای بررسی صحت این مدل از نمایه Boyes استفاده شد و میزان صحت در این مدل برابر 0/092 تعیین گردید. نتایج این پژوهش می‌تواند در جهت پیشگیری از پیامدهای منفی جبران ناپذیر كاهش یا انقراض این گونه ارزشمند گیاهی كشور رویشگاه‌های جایگزین را پیشنهاد دهد.