بهره‌گيري از سرمايه اجتماعي در جهت امنيت و احياي بافت فرسوده

-

زمينه و هدف: بافت‌هاي قديمي اكثر شهرها به مرور زمان و در اثر تحولات جديد، عملكرد گذشته خود را از دست داده و رفته‌رفته رو به اضمحلال گذارده و امروزه به عنوان بزرگ‌ترين معضل و عدم امنيت در شهرها مطرح هستند. يكي از لوازم برنامه‌ريزي در دنياي جديد، توجه به مشاركت فعال و اثربخش افراد جامعه، در تمام ابعاد مختلف توسعه است. به نظر مي‌رسد كه مشاركت، پديده پيچيده‌اي است كه به تعداد زيادي از متغيرهاي سرمايه اجتماعي وابسته مي‌باشد. هدف مقاله حاضر، با مطالعه موردي محله شاطرآباد كرمانشاه، در پي آن است تا راهكارهايي به منظور بهره‌گيري از سرمايه‌هاي اجتماعي در جهت احيا و امنيت بافت قديمي محله، ارائه دهد. روش‌شناسي: اين مقاله از نظر هدف، كاربردي بوده و از نظر روش، توصيفي تحليلي است. براي گردآوري داده‌ها از پيمايش‌هاي ميداني پرسشنامه و مشاهده استفاده شده است. يافته‌ها: بررسي‌ها نشان داد كه بين دو متغير اصلي مطرح شده در سؤالات تحقيق، رابطه معنادار و مستقيم برقرار است و توجه به ظرفيت‌ها و سرمايه‌هاي اجتماعي فرهنگي موجود در محله و ارتقاي آن‌ها، مي‌تواند در تسريع روند نوسازي محله و پايدار ساختن آن مؤثر باشد. نتيجه‌گيري: در بين مؤلفه‌هاي سرمايه اجتماعي، «آگاهي و توجه» بيشترين همبستگي را با تمايل به مشاركت در نوسازي محله نشان مي‌دهد. همچنين آزمون سؤالات نشان داد كه بين سرمايه اجتماعي ساكنان محله و هويت امنيتي و فرهنگي محله رابطه مثبت و معناداري وجود دارد. اين رابطه نشان مي‌دهد كه با افزايش سرمايه اجتماعي، مي‌توان انتظار داشت كه تمايل به ارتقاي امنيت و حفظ هويت فرهنگي محله، افزايش يابد. هويت فرهنگي در رويكردهاي نوين برنامه‌ريزي، به‌عنوان يك عامل و محرك توسعه پايدار مطرح است. با توجه به اين‌رويكرد، نگاه به محله شاطرآباد به عنوان يك مركز قديمي در بافت مركزي شهر كرمانشاه است كه داراي اهميت امنيت عمومي و فرهنگي بوده و به مثابه ثروتي بالقوه در اقتصاد شهري، اهميت و توجهي مضاعف مي‌يابد.