تبيين انسان شناختي حقيقت قلبيه و لطيفه قلبيه از نگاه عرفان اسلامي

با توجه به آن كه قلب موضوع انسان شناختي علم سلوك است؛ دريافت چيستي آن در شناخت علم سلوك حائز اهميت است. ارباب سلوك و شهود از يك طرف آن را حقيقت انسانيه مي خوانند و بر آن حقيقت قلبيه مي نامند كه همان صورت كمالي ممتدي كه داراي احديت جمعي برزخي تقلبي است و جامع حقايق كونيه و قابل تجليات الهيه است، براي آن احكام، مراتب، وجوه، مقامات و اطوار و لطائف بيان مي دارند و از ديگر سو آن را لطيفه قلبيه مي خوانند و در رده لطائف هفت گانه يا هشت گانه حقيقت انسانيه برمي شمارند و آن را به قوه شهودي تفصيلي و لطيفه تقلبي تعريف مي كنند و براي آن خصايص و فصول متمايز از ديگر لطائف بيان مي دارند. بنابراين حقيقت قلبيه به تمام حقيقت انسانيه اشاره دارد و در موضوع علم سلوك اخذ مي شود و لطيفه قلبيه به يكي از مراتب حقيقت انسانيه اشاره دارد كه برخي از منازل سلوك در آن استقرار دارند.