تحليل عوامل طبيعي تأثيرگذار بر جغرافياي سياسي منطقه مرزي ايران و جمهوري آذربايجان

منطقه‌اي كه بعدها به نام جمهوري آذربايجان استقلال يافت همواره براي ايران چالش‌برانگيز بوده و اكنون نيز با توجه به تفاوت‌ها و تشابه‌هاي جغرافيايي- سياسي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. از طرف ديگر، طبق تئوري نظام جهاني تمام مكان‌هاي جغرافيايي جزء يك سيستم محسوب و تغيير دريكي، موجب تحول در مكان‌هاي ديگر مي‌شود. گذر از رويكرد ژئوپليتيك به ژئواكونوميك نيز موجب گرديد وجود و نحوه بهره‌برداري از منابع طبيعي به عاملي تأثيرگذار در همگرايي و واگرايي دو يا چند كشور و به‌تبع به عاملي مؤثر در جغرافياي سياسي تبديل گردد. لذا، هدف از ارائه مقاله حاضر تبيين تأثير عوامل طبيعي بر جغرافياي سياسي منطقه مرزي ايران و جمهوري آذربايجان است. بنابراين، با استفاده از روش توصيفي- تحليلي و بهره‌گيري از مطالعات كتابخانه‌اي و اسنادي به شناسايي عوامل طبيعي تأثيرگذار بر جغرافياي سياسي منطقه موردمطالعه و سپس با بهره‌گيري از روش استقرايي و قياسي به تحليل موضوع پرداخته‌شده است. در اين راستا، فرض بر اين است كه نحوه توزيع عوامل طبيعي منطقه موردمطالعه، بهره‌برداري مبتني بر همكاري و مشاركت دو كشور ايران و جمهوري آذربايجان را طلبيده و ازاين‌جهت مي‌تواند عامل مؤثر در جغرافياي سياسي منطقه مرزي ايران و جمهوري آذربايجان باشد. يافته‌هاي تحقيق نيز حاكي از آن است كه دو كشور جمهوري اسلامي ايران و جمهوري آذربايجان با توجه به پراكندگي و توزيع عوامل طبيعي (كوه، رود، جنگل، دشت و جلگه) از نيازمندي‌هاي متقابلي در منطقه موردمطالعه برخوردارند كه مي‌توانند از آن‌سوي مرز تأمين و رفع گرديده و درنتيجه به مشاركت و همكاري دو كشور منجر گردد.