بررسي و مقايسه خصوصيّات خاك خندق‌ها (مطالعه موردي: منطقه چابهار و سيستان)

Studying and Comparing the Soil Characteristics of Gullies (Case Study: Chabar and Sistan Region)

استفاده بي‌رويه از زمين به دليل افزايش جمعيّت باعث كاهش حاصلخيزي، تخريب و فرسايش آن گرديده است. فرايند نهايي اين برداشت‌هاي نامعقول، افزايش چالش‌هاي اقتصادي اجتماعي و زيست‌محيطي است. بخش عمده تلفات خاك از طريق فرسايش آبي صورت مي‌گيرد كه پيشرفته و حادّ آن،نوع خندقي است. هدف از اجراي اين پژوهش، مقايسه خاك خندق‌هاي دو منطقه چابهار (خندق شماره 1 و 2) و سيستان است. براي اجراي اين پژوهش، محدوده پراكنش خندق‌ها و همچنين نوع اقليم آنها مشخّص شد. بر اساس مطالعات ميداني برخي از خصوصيّات خندق‌ها در نقاط مختلف آنها شناسايي گرديد. از محلّ سر و فاصله هاي 25، 50 و 75 درصد طول آنها، از دولايه خاك سطحي (150) و عمقي (3015 سانتي‌متري) نمونه‌هاي خاك برداشت و به آزمايشگاه منتقل شد. ويژگي‌هاي اسيديته، شوري، درصد سديم قابل تبادل، ظرفيّت تبادل كاتيوني،درصد اشباع و بافت خاك اندازه‌گيري شد. داده‌ها با استفاده از برنامه آماري SPSS موردتجزيه و تحليل قرار گرفت. مقايسه ميانگين خصوصيّات فيزيكي و شيميايي خاك با استفاده از آزمون T نشان داد كه بين مقدار pH، EC، SAR، CEC، ESP، SP، رس، سيلت و شن در منطقه چابهار و سيستان اختلاف معني‌داري وجود ندارد. شكل پروفيل عمودي رأس خندق‌هاي منطقه چابهار به ترتيب مايل و غارمانند و از سيستان عمودي است. پلان عمومي خندق‌هاي چابهار از نوع پنجه‌اي و خطّي بوده ولي در منطقه سيستان به صورت مركّب است. از لحاظ پلان رأس خندق شباهت‌هاي بين برخي از خندق‌ها وجود دارد. به صورتي كه خندق‌هاي U و Vشكلبه ترتيب داراي پلان رأس شاخه‌اي و نقطه‌اياست.