نقش انجمن هاي ادبي مؤثر دورۀ پهلوي اول در روند شعر معاصر

The effect of the First Pahlavi period’s literary societies on the evolution of contemporary poetry

در تاريخ ايران بعد از اسلام، از زمان‌هاي گذشته تاكنون، انجمن‌هاي ادبي در شكلگيري و روند تكاملي شعر فارسي نقش درخوري داشته‌اند. انجمن‌هاي ادبي از آغاز حكومت طاهريان تا زمان مشروطه مهم‌ترين انجمن‌هاي ادبي به شمار مي‌آيند. با آغاز نهضت مشروطيت ايران انجمن‌هاي ادبي نقش پررنگ‌تري در روند دگرگوني شعر معاصر عهده‌دار شدند. بسياري از تغييرات و دگرگوني‌ها در شعر مشروطه از درون اين انجمن‌ها شكل گرفت و اساساً شعر را چه از نظر شكل و چه از نظر محتوي و مضمون به كلي دگرگون ساخت و شعر نو فارسي از درون آن بيرون آمد؛ امّا در عصر رضاشاه، به دليل اختناق شديد فرهنگي، نقش انجمن‌هاي ادبي كمرنگ شد؛ با اين وجود انجمن‌هايي شكل گرفتند كه بيشتر دنباله‌روي از آثار گذشتگان را سرمشق كار خود قرار دادند. مضامين گوناگون مورد درخواست و رضايت حاكميت را در قالب‌هاي گوناگون مي‌سرودند و بدون داشتن هيچ‌گونه گرايش سياسي در همان مضامين و مفاهيم كهن طبع‌آزمايي مي‌كردند. «انجمن ادبي ايران» و «انجمن ادبي حكيم نظامي» به مديريت وحيد دستگردي از جمله‌ي اين انجمن‌ها بودند كه علاوه ‌بر استقبال اشعار پيشينيان به تصحيح متون كلاسيك شعر فارسي نيز توجه ويژه‌اي داشتند و متن ديوان حكيم نظامي گنجوي و جمال‌الدين و كمال‌الدين اصفهاني را تصحيح و منتشر كردند . در اين مقاله به معرفي اين دو انجمن مي‌پردازيم و نقش آن‌ها را در پيشرفت يا ركود شعر فارسي بررسي مي‌كنيم.

In the history of islsm During last decades, literary societies have played significant role in shaping the evolutionary progress of Persian poetry.beginning of the rule of taheries until the constitutional literary societies court are the most important literary societies. being Iranian Constitutional Revolution, literarysocieties have prominent role to the development of contemporary poetry. Much of the progression and evolution was shaped within such literary societies by which both form and content of poetry completely changed, resulted in the creation of modern poetry. During Reza Shah’s reign, however, literary societies lost their role due to total cultural suppression of the age. Nonetheless, there established societies which were following classic literary works and appeared works with national themes within classical forms without any political orientation. Iran and Hakim Nezami literary societiesadmininstrated by VahidDastgerdi were among active societies of Pahlavi age which followed classical poetry and corrected Hakim Nezami, Jamal aldin and Kamal aldin Esfahani proses while ignoring political activities. In the present article, we introduced these two societies and investigate their contribution to the progress or recession of Persian poetry. Keywords: Iran Literary Society, Armaghan magazine, Poets, Hakim Nezam Literary Society