ارزيابي برخي از ژنوتيپ هاي گندم نان در مرحله زايشي تحت الگوي تنش سرماي بهاره

گياهان اغلب در معرض شدت­هاي مختلفي از تنش­هاي غيرزيستي هستند كه اين تنش­ها اثرات نامطلوبي بر بقاء، رشد، كميت و كيفيت محصولات كشاورزي دارند. سرما يكي از اين تنش­ها است كه نوع سرماي ديرس بهاره آن، مي­تواند زراعت­هاي غلات را در طول دوره­ي زايشي با خسارت بزرگي مواجه سازد. هدف اين تحقيق، بررسي اثر تنش سرماي بهاره روي صفات فيزيولوژيك شامل ميزان نشت يوني، تغييرات كمي رنگ­دانه­هاي گياهي و پرولين در مرحله زايشي بود. به اين منظور 20 رقم گندم نان همراه با 4 سطح دمايي 8+ (شاهد)، C°2+، C°0 و C° 2- در آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي و در شرايط قابل كنترل اتاقك ويژه رشد به اجرا درآمد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه سطوح تنش سرما، رقم و اثرات متقابل رقم و سطوح تنش سرما در سطح %1 معني­دار مي­باشند. مقايسه ميانگين اثر متقابل نشان داد ارقام تحمل­كننده سرما از تراوش سلولي كمتر و ميزان رنگيزه­­ي گياهي و پرولين بيشتري برخوردار مي­باشند. بر اين اساس، ارقام اروم و افلاك داراي تحمل بيشتر و در مقابل ارقام لاين آ و Mv17 واجد حساسيت بيشتر شناخته شدند. به طور كلي نتايج اين پژوهش نشان مي­دهد كه صفات فيزيولوژيكي مثل نشت يوني، رنگ­دانه­هاي گياهي و پرولين مي­توانند صفات مناسبي براي بررسي تحمل به تنش سرما در نظر گرفته شوند.