تجزيه پايداري عملكرد هشت رقم گندم نان (Triticum aestivum L.) در شرايط كرمان

اثر متقابل ژنوتيپ×محيط باعث ايجاد پيچيدگي در پيش­بيني عملكرد مي­شود و چالشي براي برنامه­هاي به­زراعي و به­نژادي است. براي مطالعه پايداري عملكرد هشت رقم گندم نان در هشت محيط (چهار سال و دو شرايط آبياري و تنش خشكي) در شرايط كرمان، هشت طرح بلوك كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. نتايج به­صورت طرح مركب تجزيه واريانس شد و اثر محيط، ژنوتيپ و اثر متقابل ژنوتيپ × محيط در سطح احتمال يك درصد معني­دار گرديد. معني­دار شدن اثر متقابل رقم و محيط نشان­دهنده­ي پايداري متفاوت رقم­هاست. در اين پژوهش براي ارزيابي پايداري از آماره­هاي واريانس محيطي، ضريب تغييرات، اكووالانس ريك، واريانس پايداري شوكلا، شيب خط رگرسيون، انحراف از رگرسيون، آثار اصلي جمع­پذير و اثر متقابل ضرب­پذير (امي) و ارزش پايداري امي (ASV) استفاده شد. رقم­هاي آذر2 و كوير با داشتن رتبه­هاي مناسب در پارامتر­هاي پايداري تك متغيره و كمترين مقدار ارزش پايداري امي كه پايدارترين رقم­هاست، شناسايي گرديدند. رقم شيراز نيز در تمام روش­هاي تك متغيره و چند متغيره ناپايدارترين رقم شناخته شد. با در نظر گرفتن ميانگين عملكرد چهار ساله، رقم مهدوي بيشترين عملكرد در شرايط تنش خشكي و شيراز بيشترين عملكرد در شرايط نرمال را داشتند.