تهيه نقشه رقومي آب معادل برف با استفاده از پارامترهاي ژئومرفومتري و روش شبكه عصبي مصنوعي (مطالعه موردي: حوزه آبخيز سخويد)

اگرچه بخش كوچكي از سطح كره زمين را مناطق كوهستاني در بر مي گيرد، اما همين مقدار اندك در چشم انداز هيدرولوژيكي حوزه هاي آبخيز تاثير شگرفي دارد. با توجه به اين كه در مناطق خشك و نيمه خشك ايران، بحران آب مقوله اي جدي است، پايش مقادير برف باريده شده در بخش هاي كوهستاني اين مناطق بسيار حائز اهميت است. معمولاً دست­يابي به توزيع مكاني آب معادل برف از راه اطلاعات مشاهده اي و در مقياسي محدود، صورت مي گيرد، اين در حالي است كه به دليل محدوديت هاي ميداني و صعب العبور بودن مناطق كوهستاني، جمع آوري اطلاعات به ويژه در حوزه هاي بزرگ، دشوار و گاهي غير ممكن است. بدين ترتيب، توسعه روش هايي كه بتواند آب معادل برف را در نقاط فاقد اندازه گيري برآورد نمايد و نيز بررسي دامنه كاربرد آن ها، امري ضروري است. در اين پژوهش محدوده اي به مساحت 16 هكتار در منطقه سخويد يزد انتخاب و با استفاده از نمونه بردار مدل مونت- رز در 216 نقطه، داده آب معادل برف اندازه گيري شد. سپس به كمك 31 پارامتر ژئومورفومتري حوزه، به ارزيابي كارآيي روش شبكه عصبي مصنوعي در برآورد توزيع مكاني آب معادل برف پرداخته شد و بدين ترتيب، نقشهرقومي آب معادل برف تهيه گرديد. نتايج حاصله نشان داد كه شبكه عصبي مصنوعي با ضريب تعيين 83/0 و مجذور ميانگين مربعات خطا برابر با 55/3 قادر به پيش بيني آب معادل برف است. همچنين نتايج آناليز حساسيت شبكه عصبي مصنوعي نشان داد كه از بين پارامترهاي به كار رفته در پيش بيني آب معادل برف، پارامترهاي مقطع طولي انحناء، مقطع عرضي انحناء، انحناء، اثرباد، شيب، شاخص همواري قله، شيب حوزه و شاخص همواري دره، جزء موثرترين عوامل در پيش­بيني آب معادل برف هستند.