برنامه ريزي فضايي خدمات گردشگري (مطالعه موردي: استان فارس)

دسترسی مناسب به خدمات گردشگری، یكی از مهم ترین پارامترهایی است كه نقش مهم و تعیین كننده ای در رفاه اجتماعی گردشگران و به طوركلی در عرصة حیات گردشگری دارد. با توجه به اینكه دسترسی به خدمات، حلقة ارتباط میان دو عنصر تقاضا (گردشگران) و عرضه (مراكز ارائه كننده) است، خدمات گردشگری كارا و مطلوب و توزیع بهینه و متناسب آن برای گردشگران و سایر استفاده كنندگان، به توازن و تعادل سایر كاركردهای گردشگری كمك شایان توجهی می­كند؛ بنابراین، با كمك برنامه ریزی فضایی به­عنوان یكی از ابزارهای قدرتمند در زمینة تخصیص منابع به فضاها و مكان های دارای اولویت، می توان مكان های بهینة خدمات گردشگری را به بهترین نحو مشخص كرد. برهمین­اساس، مهم ترین هدف پژوهش حاضر پهنه بندی مكان های بهینة عرضة خدمات گردشگری در استان فارس است كه یكی از قطب های مهم گردشگری كشور به­شمار می­رود؛ تا با این پهنه­بندی، متناسب با ظرفیت هر مقصد، هم مدیریت بهتری بر گردشگران و نیازهایشان انجام شود و هم مقصدهایی كه از نظر خدمات، موانع و محدودیت هایی دارند، شناسایی شوند و مشكلات آن­ها برطرف شود. این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. در ابتدا، معیارهای خدمات گردشگری، با استفاده از تكنیك دلفی تعیین شدند و سپس وزن دهی معیارهای مربوط به روش سلسله­مراتبی فولر انجام گرفت. در مرحلة بعد، با استفاده از مدل های بهینه سازی MAPPAC و مدل شبكة عصبی مصنوعی، پهنه های مناسب خدمات گردشگری مشخص و رتبه بندی شدند. یافته ها نشان می دهد بخش های سیاسی شهرستان اقلید، سپیدان، بوانات، ممسنی و... از كمترین امكانات برخوردارند و باید در اولویت توسعه قرار گیرند و درمقابل، امكانات بخش های سیاسی شهرستان شیراز، مرودشت، زرقان و... ، بهتر و مناسب تر از دیگر بخش هاست. همچنین ارزیابی مدل ها از واقعیت توسط كارشناسان انجام شده و آن ها معتقدند نقشۀ نهایی مدل شبكۀ عصبی مصنوعی، با واقعیت های موجود مطابقت بیشتری دارد.