آسيب شناسي شاخص سازي مفاهيم اسلامي در معماري اسلامي

بيشتر تحقيقاتي كه در معماري اسلامي صورت گرفته در حوزه نظري و مفاهيم كلي است. اما معماري اسلامي تحت تاثير مفاهيم و ارزش هاي اسلامي شكل ميگيرد و مفاهيم اسلامي اغلب انتزاعياند؛ يعني تنها تصوري از آنها در ذهن شكل ميگيرد و تصديق آنها از طرف مقابل دشوار است، لذا بسياري از آن مفاهيم بر اساس برداشتهاي متفاوت معماران تفسير شده و در معماري مورد استفاده و ارزيابي قرار ميگيرند. ولي اگر مفاهيم، معناي ثابتي نداشته باشند، غيرقابل سنجش و استفاده خواهند شد. اين امر به نوبه خود به ناكارآمدي مدل هاي معماري اسلامي و بالتبع نارضايتي عمومي از آن خواهد انجاميد. براي حركت به سمت معماري اسلامي بايد دركي از وضعيت كنوني آن داشت و به ارزيابي، پيشبيني و برنامهريزي آن پرداخت كه بدون وجود شاخص امكانپذير نيست. لذا شاخصسازي كه به تبديل مفاهيم ذهني به عيني ميپردازد، در معماري اسلامي ضروري به نظر ميرسد. شاخصسازي از تحقيقات پيمايشي آغاز شده و در معماري و شهرسازي داراي سابقه نسبتاً طولاني است. البته در معماري و شهرسازي اسلامي نيز هر چند محدود ولي اقداماتي به منظور شاخص سازي صورت پذيرفته است. اين مقاله به معرفي مختصر شاخص سازي و نيز آسيب شناسي شاخص سازي مفاهيم اسلامي در معماري اسلامي به روش توصيفي- تحليلي ميپردازد. نتيجه تحقيق نشان ميدهد بسياري از نواقص، به عدم شناخت مشخصات و ويژگيهاي شاخص از جمله غير مفيد بودن، عدم جامعيت، عدم بررسي اعتبار و پايايي شاخص ها و نيز عدم رعايت كامل فرايند شاخص سازي از جمله وزنده ي آنها برميگردد.