همخواني گروه بندي رقم ها و رگه هاي پيشرفته سويا با استفاده از نشانگرهاي ريز ماهواره و شاخص هاي تحمل به تنش خشكي در دو منطقه رشت و گنبدكاووس

پيچيدگي كنترل ژنتيكي تحمل به خشكي، استفاده از روش­هاي مولكولي در كنار روش هاي زيست سنجي (بيومتري) را براي بهبود اين صفت در گياهان پرهيز ناپذير مي سازد. اين پژوهش با شمار 121 رقم و رگه (لاين) پيشرفته سويا در دو محيط عادي (نرمال) و تحت تنش خشكي به همراه 21 نشانگر ريز ماهواره مرتبط با تحمل به تنش خشكي در دو منطقه رشت و گنبدكاووس اجرا شد. گروه بندي ژنوتيپ ها بر پايه شاخص­ تحمل به تنش (STI)، ميانگين هندسي بهره­وري (GMP)، شاخص ميانگين عملكرد (MP) و شاخص پايداري (YI) و همچنين عملكرد بوته در شرايط عادي و تنش با استفاده از تجزيه خوشه­اي در هر دو منطقه، آن ها را به سه خوشه حساس، نيمه حساس و متحمل منتسب كرد. بنا بر نتايج، ژنوتيپ­هاي شماره 8، 9، 11، 25، 34، 37، 42، 44، 49، 63، 66 و 86 در هر دو منطقه به عنوان ژنوتيپ­هاي متحمل شناسايي شدند. تجزيه خوشه­اي بر پايه نشانگرهاي ريز ماهواره نيز رقم ها و رگه­ها را به سه گروه تقسيم كرد. مقايسه دو نمودار درختواره اي (دندروگرام­) بيانگر همخواني شايان توجه بين آن ها بود. تجزيه رگرسيوني گام به گام نيز نشان داد كه نشانگرهاي Satt454، Satt142، Satt648 و Satt345 ارتباط معني­داري با شاخص­هاي تحمل به خشكي دارند و به طور متغير بين 4 الي 15 درصد از تغييرات آن ها را توجيه كردند. اين نتايج مي­تواند تاييدي بر نقش اين نشانگرها در پيوسته بودن با نواحي ژنومي مرتبط باتحمل به تنش خشكي باشد و انتظار مي­رود بتوان از آن ها در برنامه­هاي بهبود عملكرد سويا در رويارويي با تنش خشكي بهره برد.