مقايسه و ارزيابي سطوح تاثير دينداري بر ارتكاب گونه هاي مختلف جرايم در ميان افراد بزهكار و بهنجار (موردپژوهي منطقه سيستان)

بر خلاف اندكي از صاحب نظران كه پاره اي از مذاهب را داراي تمايل ذاتي به خشونت و جرم تلقي مي كنند، اغلب جرم شناسان دين را عامل قوام و انسجام اجتماعي مي دانند كه با افزايش كنترل دروني، حتي در فرض نبود كنشگران رسمي نيز از وقوع جرم جلوگيري مي كند. مقاله حاضر به بررسي اثر سطح دينداري بر نوع جرايم با روش پيمايشي اجتماعي اختصاص يافته است. حجم نمونه شامل دو گروه افراد بزهكار (240 زنداني) و افراد ناكرده بزه (421 نفر) است كه به روش تصادفي خوشه اي انتخاب و داده ها به كمك ضريب همبستگي پيرسون و تحليل رگرسيون گام به گام تحليل شدند. يافته هاي تحقيق رابطه معكوس معنادار ميان دينداري و بزهكاري را تاييد مي كند و بيانگر اين امر است كه با افزايش دينداري، گرايش به ارتكاب جرم كاهش مي يابد. در ميان افراد بهنجار، متغير بعد مناسكي دينداري و اعتقادي بيشترين همبستگي مستقيم را با متغير وابسته يعني كاهش رفتار مجرمانه دارد و بيشترين ميزان واريانس را تبيين مي كند، اما بقيه متغير تحقيق يعني ابعاد پيامدي و تجربي دينداري تاثير غيرمستقيمي بر ميزان ارتكاب پديده مجرمانه مي گذارند. در بين افراد بزهكار، يافته تحقيق حاكي از آن است كه دو متغير مناسكي و اعتقادي بيشترين اثر مستقيم را بر وقوع جرايم عليه اموال و آسايش عمومي دارند و بقيه متغيرها يعني پيامدي و تجربي دينداري بر جرم اثر غيرمستقيم دارند. ولي در جرايم عليه اشخاص، بين دينداري و ارتكاب جرم رابطه معناداري وجود ندارد. از حيث تاثير سنجه هاي دينداري بر نوع جرايم نيز بعد مناسكي بيشترين تاثير را در جرايم عليه اموال و كم ترين تاثير را در جرايم عليه اشخاص و بعد اعتقادي، بيشترين تاثير را در جرايم عليه آسايش عمومي و كمترين تاثير را در جرايم عليه اشخاص دارد. به طوركلي درجه تاثير دينداري بسته به نوع جرايم متغير است. در جرايم حدي و جرايم عليه اموال و آسايش عمومي به ترتيب تاثير بيشتري دارد، اما در جرايم عليه اشخاص بر متغير وابسته تاثير ندارد يا درجه تاثيرگذاري بسيار ناچيز است.