اهميت عهدنامه ها و سوگندنامه هاي فارسي قرن پنجم و ششم هجري قمري در تبيين روابط حكومت مركزي و حكام تابع

عهدنامه و سوگندنامه گونه اي از منشات رسمي باقي مانده از قرن پنجم و ششم هجري قمري است. با بررسي منشات و متون تاريخي اين عهد مي توان عهدنامه ها را به دو دسته اصلي تقسيم كرد: اول عهدنامه هايي كه خلفا، سلاطين و افراد بلندمرتبه براي تضمين امنيت به حاكمين و تابعين و افراد زيردست اعطا مي كردند. اين دسته از عهدنامه ها بيشتر به «امان نامه» شباهت داشته و به منظور تضمين امنيت فرد تابع صادر مي شده است. دسته ي دوم از عهدنامه ها، اسنادي بوده كه حكام و امرا و افراد زير دست براي تضمين وفاداري و عمل به تعهدات،به فرد بالادست مي دادند. تعدادي از اين دسته عهدنامه ها در مجموعه منشات قرن پنجم و ششم هجري قمري باقيمانده و به دست ما رسيده است. از آنجا كه در برخي از موارد عهدنامه هاي ياد شده را ديوانيان در دستگاه قدرت بالادست نوشته ، براي تائيد به نزد حاكم دست نشانده مي فرستادند، اين گونه از عهدنامه ها در تبيين و شناخت روابط سلاطين و حكام تابعه اهميت خاصي مي يابد. چرا كه توقعات و انتظارات حكومت مركزي را از حكام و امراي تابع ،از ديدگاهي متفاوت به رشته تحرير مي كشد. اين عهدنامه ها همراه با مشابهت هاي ساختاري كه دارند در پژوهش هاي تاريخي مي تواند مورد استفاده قرار گيرد.