بازتاب زندگي اجتماعي زنان عصر صفوي در سفينه فطرت

از حكايات و داستان ها غالباً به عنوان منبعي تاريخي ياد نمي شود و كمتر جايگاهي در مطالعات تاريخي دارند. يكي از معدود حكايت نامه هاي باقيمانده از عصر صفوي، كتاب «سفينه فطرت» است. اين اثر منحصر بفرد كه بخشي داستان، بخشي مطايبه و لطيفه و بخشي هزل است، نه تنها به بازگويي برخي داستان ها و حكايات پيشين پرداخته است، بلكه حكايت هايي را از عصر خود و منسوب به شخصيت هاي آن دوره روايت كرده است. در اين اثر زن نقش فعالي در جامعه دارد. در كوچه و بازار گردش مي كند و مايحتاج خود را به ذوق و سليقه خويش انتخاب مي كند، همراه همسر و حتي تنها به سفر مي رود و نهايتاً زني خانه نشين و به دور از مسائل جامعه خويش نيست. عبارات بكار رفته و واژه هايي كه براي ناميدن زنان بيان شده و نيز فضاسازي داستان همه حكايت از نوعي تسامح و حتي شايد كنار گذاشتن چارچوب هاي اجتماعي متداول عصر نويسنده است. در اين جا اين سوال مطرح است كه نگاه فطرت به نقش زن و جايگاه او در جامعه چگونه بوده است؟ فرضيه ارائه شده آن است كه: فضاي فكري نويسنده كه نيمي از عمر خويش را در هندوستان گذرانده است بر بينش او تاثير قابل توجهي داشته و نوعي تسامح در گفتارش به وجود آورده است. تسامحي كه در نوشتار ديگر نويسندگان ديگر به چشم نمي خورد.