ايده‏اي روش‏شناسانه براي بازيابي طرح واره تفسيري مورخان قرون نخستين اسلامي

آگاهی تاریخی و دینی جوامع مسلمان از مبانی فرهنگ و عقاید اسلامی از متونی متأثر است كه در قرون نخستین اسلامی تدوین و تصنیف شده‌اند. ماهیت سنت‌گرایانه فرهنگ مسلمانان باعث شده است فرآورده‌های مؤلفان این متون، به عنوان مبنا و معیارهای شناخت سنت اسلامی فهمیده شود. این در حالی است كه بر اساس رویكرد تفسیری ـ انتقادی، این متون ساختارهای روایی حاوی معناهایی گفتمانی‏ هستند كه در موقعیت بافتاری قرون نخستین هجری برساخته شده‌اند. از آن‌جا كه وضعیت بافتاری این قرون، سرشار از منازعات عقیدتی و سیاسی ملل و نحل بوده و متون نیز حامل سوگیری مؤلفان آن‌اند، با نگاه رئالیستی به آن‌ها، عملاً آن منازعات و نگرش‌ها در اعصار دیگر بازتولید می‌شود. مسئله این نوشتار، پیشنهاد ایده‌ای روش‏شناسی برای بازخوانی آثار وقایع‏نگاران این دوران بر اساس رویكرد تاریخی است كه بدین روش، معناهای عقیدتی تعبیه شده در این سازه‌های زبانی را بازیابی كند.