تاثير انقلاب‌هاي عربي بر سياست‌گذاري خارجي تركيه (بر مبناي نظريه نقش)

اصل عدم دخالت در مسايل خاورميانه، به عنوان اولويت سياست گذاري خارجي تركيه در بيشتر دوران قرن بيستم مطرح بود. اما در طول دهه گذشته، تركيه به طور قابل ملاحظه‌اي از سنّت كماليستي و درون‌گراي خود فاصله گرفته و نقشي فعّال در منطقه اتخاذ نموده است. از اين رو، بعد از قدرت گيري حزب عدالت و توسعه در سال 2002، تركيه در چارچوب رويكرد مشكلِ صفر با همسايگان، روابط نزديكي را با رقباي ديرينه خود، يعني سوريه، ايران و عراق برقرار نمود، در سازمان همكاري اسلامي نقش رهبري به خود گرفت، در كنفرانس‌هاي اتحاديه عرب حضور يافت و به نيروهاي سازمان ملل مستقر در لبنان كمك كرد. همچنين آنكارا در حل اختلافات بين رژيم اسراييل و سوريه (2010-2008) و همين طور پرونده هسته‌اي ايران نقش ميانجي به خود گرفت. اين تغيير در سياست‌گذاري خارجي تركيه و پيرو آن تعريف نقش‌هاي جديد در سايه تحولات سياسي خاورميانه از سال 2011 كه باعث بروز اعتراضات و سرنگوني برخي حكومت‌هاي اين منطقه شد، بيشتر حايز اهميت بوده و تغييراتي را نه تنها در سياست هاي تركيه بلكه در كشورهاي منطقه به وجود آورده است. بنابراين، اين پژوهش به دنبال بررسي سياست گذاري خارجي تركيه در چارچوب نظريه نقش از طريق سوال اصلي ذيل است: «قيام هاي عربي چه تاثيري بر برداشت هاي نقشي سياست گذاري خارجي تركيه در قبال خاورميانه داشته است؟» بر اين اساس، پژوهش حاضرمبتني بر روش اسنادي و كتابخانه‌اي، بر اين فرض استوار است كه «قيام-هاي عربي موجب تغيير در برداشت هاي نقش ملي بر مبناي قدرت نرم تركيه به سوي برداشت‌هاي مادي و سخت نقش ملي در قبال خاورميانه شده است». لذا، هدف اين نوشتار شناخت نقش هاي تعريف شده تركيه در سياستگذاري خارجي پيشين خود و تبيين تاثير تحولات سياسي خاورميانه در نقش هاي جديد در سياست‌گذاري خارجي اين كشور است.