طبقه بندي راهبردهاي برنامه ريزي بازآفريني بر اساس سطح پايداري بافت هاي تاريخي

بافت هاي تاريخي نه تنها به واسطه وجود بناها و فضاهاي ارزش مند تاريخي، بلكه از آن جا كه روايت واقع از زندگي و فعاليت انسان هايي است كه در طول دوران بلندي در آن زيست مي كرده اند، واجد منابع غني فرهنگي و اجتماعي هستند و بنابراين اهميت به سزايي دارند. نياز به مداخله در بافت-هاي تاريخي از يك سو به دليل فرايند «فرسودگي» طبيعي در طول زمان و از سوي ديگر به دليل رفع نيازهاي دوران معاصر امري غيرقابل انكار است. از ميان انواع رويكردهاي مداخله در بافت هاي تاريخي «بازآفريني» به جهت ملاحظات توامان كالبدي، عملكردي، اقتصادي و اجتماعي و نيز استفاده از سازوكارهاي مرحله اي و پيوسته، بيش از ساير روش ها به حفظ سرمايه حال و آينده و به معناي دقيق كلمه «پايداري» تمركز دارد. هدف پژوهش حاضر هم پيوندي ميان دو مفهوم پايداري و بازآفريني يكپارچه در بافت هاي تاريخي با استفاده از روش تحليلي- تبييني در استفاده از اسناد و مدارك مرتبط با چارچوب نظري پژوهش است. بر اساس مطالعات حاضر فرسودگي در بافت هاي تاريخي در پنج حالت اتفاق مي افتد كه هر يك از اين حالات شرايط خاص خود را دارد و بازآفريني بايد متناسب با آن صورت پذيرد. نتايج پژوهش حاضر نشان مي دهد در ارائه راهبردها و سياست هاي مداخله ابتدا بايد بر اساس نشانه هاي فرسودگي و زمينه هاي توسعه پويا، نوع فرسودگي را شناسايي كرد و سپس بر اساس تشخيص سطح پايداري به اقدامات و سياست هاي متناسب با زمينه تاريخي پرداخت. نخست، وجود شرايط كالبدي ناپايدار و وجود زمينه هاي توسعه پويا است. حالت دوم و سوم، زماني است كه بافت تاريخي داراي پايداري نسبي به دليل وجود نواقصي در ابعاد كالبدي و عملكردي و داراي مشكلاتي در ساختار اقتصادي-اجتماعي است. چهارم، زماني كه بافت ظاهراً مسائل كالبدي و عملكردي چنداني ندارد، اما به جهت ساختارهاي اقتصادي و به خصوص اجتماعي دچار نوعي طردشدگي و انزواي دروني است. پنجم، زماني به كارگرفته مي شود كه بافت تاريخي در وضعيت ناپايدار قرار دارد و نواقص گسترده اي در ابعاد كالبدي، عملكردي و موقعيتي وجود دارد. پژوهش حاضر ضمن شرايط ايجاد هريك از حالات مذكور به ارائه راهبردهاي متناسب با آن پرداخته است. كليدواژگان: بافت تاريخي، فرسودگي، بازآفريني، پايداري