تصوير زن «مُخَدَّره» (پرده‌ نشين) در ادبيات جاهلي

يكي از ويژگي‌هاي جامعۀ جاهلي عرب، اعتقاد و پايبندي به حفظ و صيانت زن در حوزۀ پوشش است. اين مسئله گاه فراتر از پوشش در قالب مجموعه‌ رفتارهايي ذيل عنوان پرده‌نشيني زن با كاربرد و مفاهيم وسيع‌تري در شعر و لغت عرب به تصوير كشيده شده است. شدت پوشش، اختلاط كمتر با مردان، عفت و عزت، شرم و حيا و مانند آن از ويژگي‌هاي يك زن پرده‌نشين در ذهن عرب جاهلي بوده و اين موضوع با خانه‌نشيني مطلق يا حبس خانگي زن متفاوت است. مهم‌ترين واژگان و اصطلاحات ادبي مرتبط با پرده‌نشيني زن «مُخَدَّرَه»، «مُسَتَّرَه»، «مَقْصُورَه»، «عَقِيلَۀ» و «مُخَبَّأَه» هستند. در ادبيات اين دوره، افزون‌بر مثل‌هاي مشهور عرب در ترويج صيانت و پوشيدگي زن، واژگاني چون «دُرَّه»، «بَيضه» و «دُمْيَه» براي تصويرپردازي و شبيه‌سازي زنان پرده‌نشين، نمادسازي شده كه در اين پژوهش به آن اشاره مي‌شود. دراين‌ميان تنها واژه «مُخَدَّرَه» است كه در سير تحولي معناي آن، به عنوان يك مصطلح لغوي از نگاه عرفي دورۀ جاهليت به حوزۀ فقه اسلامي با شرايط و احكام خاصي تعريف شده و توسعه يافته است.