شعائر شيعي بر سكه‌هاي اسلامي تا شكل‌گيري حكومت صفويان

سكه‌ها، از جمله مهم‌ترین نشانه‌های حكومت‌ها محسوب می‌شوند و هر شعار و نشانه‌ای كه روی آن‌ها نقر می‌شود، بیان‌گر گرایش‌های صاحبان آن‌هاست. برخی از حكومت‌هایی كه در نواحی شیعه‌نشین یا از سوی خاندان‌های هـوادار ائمه اطهار: به وجود آمدند، شعار‌های شیعی را بر سكه‌های خود می‌آوردند. از دوره ارغون، با توجه به اختلافاتی كه وی با سنی‌مذهبان پیدا كرد و با عنایت به افزایش قدرت شیعیان پس از سقوط بغداد، وی شعار «علی ولی‌الله» را بر سكه‌های خود آورد. پس از آن در دوره‌های بعد، شعائر شیعی رواج بیشتری یافت و نام ائمه از دوره غازان‌خان بر سكه‌ها نقر شد‌. از دوره محمد خدابنده، دو نوع سكه شیعی و سنی ضرب گردید كه این روند تا روی كار آمدن صفویان ادامه یافت‌. این پژوهش درصدد پاسخ‌گویی به این سؤال است كه آیا پیش از تشكیل حكومت‌های شیعی‌، شعائر شیعه بر سكه‌ها نقر گردیده یا خیر؟ علت ذكر شعائر شیعی چه بوده است؟ نتیجه این بررسی نشان می‌دهد كه قبل از رسمیت یافتن حكومت صفوی در ایران، سكه‌های بسیاری با نشانه‌های شیعی در دوره‌های مختلف تاریخی توسط حاكمان و حكومت‌های مختلف با انگیزه‌های خاص سیاسی، اجتماعی و مذهبی حك شده است. بنابراین، پژوهش حاضر محدوده زمانی پیش از تشكیل دولت صفوی را دربرمی‌گیرد. روش تحقیق در این پژوهش، تاریخی و مبتنی بر منابع تاریخی و كتابخانه‌ای و استفاده از مطالعات سكه‌شناسی است.