ارزيابي توارث ژنتيكي و پاسخ به گزينش لوله اي شدن برگ ها و برخي صفات مرتبط با تحمل خشكي در گندم نان

در این پژوهش ژنتیك صفات وابسته به تحمل خشكی شامل لوله­ای شدن برگ­ها، ارتفاع بوته، طول پدانكل، تعداد كل پنجه­ها، طول و عرض برگ پرچم با استفاده از یك تلاقی دی­آلل 9×9 در قالب طرح بلوك­های كامل تصادفی با سه تكرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه شهید باهنر كرمان مورد ارزیابی قرار گرفتند. لوله­ای شدن برگ ­ها یكی از راهكارهای مهم گندم در تحمل تنش خشكی است. نسبت بیكر (25/0) و وراثت­پذیری خصوصی (20/0) پایین این صفت نشان دهنده نقش پررنگ آثار غیرافزایشی در كنترل ژنتیكی این صفت است. این نتایج نشان می­دهدبرای به­نژادی این صفت گزینش در نسل­های تفكیك نمی­تواند مفید باشد و روش­هایی مانند بالك، بالك تك­بذر و هاپلوئید های مضاعف شده توصیه می­گردد. از طرف دیگر، عرض برگ پرچم، طول پدانكل و ارتفاع بوته وراثت‌پذیری خصوصی (به ترتیب 65/0، 56/0 و 51/0) و نسبت بیكر بالایی (به ترتیب 67/0، 65/0 و 46/0) داشتند. با توجه به این نتایج، روش­های شجره­ای و تلاقی برگشتی برای به­نژادی این صفات مناسب است. صفات تعداد كل پنجه­ها (22%)، طول پدانكل (19%)، عرض برگ پرچم (15%) و ارتفاع بوته (14%) بیشترین پاسخ به گزینش را به خود اختصاص دادند. دلیل این امر تنوع فنوتیپی بالا و یا وراثت­پذیری خصوصی بالای این صفات است.