حسرت در حسرت تاملي بر ديوان حسرت همداني

Hasrat dar Hasrat: Contemplation on the Divan of Hasrat Hamedani

محمد تقي همداني متخلص به حسرت از شاعران غزل پرداز عصر قاجار(دوره فتحعلي شاه) است كه همچون بسياري از شاعران سبك بازگشت در پس قافله شعراي اين دوره، خامل ذكر باقي مانده است. تنها چاپي كه از ديوان او صورت گرفته، چاپ رضا عبداللهي است كه براي اولين بار در سال 1389 توسط انتشارات نگاه منتشر شده است. اين تصحيح به دلايل فراوان از جمله استفاده مصحح از يك نسخه واحد آن هم نسخه اي ناقص و مغلوط و دسترسي نداشتن به ديگر نسخ اقدم و اصح، با تحريف و تصحيف فراواني صورت گرفته است و بسياري از ابيات با بدخواني، ابهام، افتادگي و اشكال در وزن ضبط شده است. نگارنده با رجوع به قديمي ترين و صحيح ترين نسخه و نيز چند نسخه ديگر از ديوان، بسياري از اغلاط و تحريفات ديوان چاپ شده را تصحيح كرده است كه در اين مقال ضمن معرفي اجمالي اين شاعر به برخي از اين تصحيحات اشاره كرده است.

Mohammadtaqi Hamedani with the penname of Hasrat is one of the Qajar sonneteers (Fathali Shah period) who is unknown like many poets of Regression style. The only publication of his divan has been done by Reza Abdullahi which was published by Negah Press in 1389. Due to many reasons such as the use of one single manuscript which is defective and full of errors as well as lack of access to correct and older manuscripts, this correction is full of mistakes and distortions, and many verses have been recorded with misreading, ambiguity, omission and rhythmic problems. Referring to the oldest and most correct manuscript as well as some other manuscripts of his divan, this paper has corrected many mistakes and distortions of the published divan and, while providing a brief introduction of the poet, these corrections are also offered.