بررسي الگوي‌هاي زيستي، رواني و اجتماعي رابطه پزشك و بيمار: گذر از الگوي زيست پزشكي

مقدمه: اهميت و تأثير رابطه اجتماعي ميان پزشكان و بيماران، بر پيامدهاي باليني، رواني ـ اجتماعي و رفتاري مشاوره سبب شده است تا توجه چشمگيري به شكل‌ها و عوامل تعيين‌كننده اين رابطه معطوف شود. هدف اصلي اين مطالعه بررسي الگوي هاي زيستي، رواني و اجتماعي رابطه پزشك و بيمار در گذر از الگوي زيست پزشكي است.روش: روش اين بررسي اسنادي است و مقاله‌هاي انگليسي سال‌هاي 1980 تا 2011 موجود در پايگاه‌هاي اطلاعاتي Springer، Wiley و Proquest بررسي شده و كلمات كليدي doctor-patient relationship، biomedical model وbiopsychosocial model جزء كليدواژه‌هاي آنها بود و برخي مقاله‌هاي فارسي نيز وارد مطالعه شدند.يافته‌ها: در كشورهاي توسعه‌يافته، تبادل اطلاعات، الگوي غالب ارتباطي است و جنبش مصرف‌كننده‌ي سلامت، به متداول شدن مدل تصميم‌گيري مشاركتي و ارتباط بيمارمحور منجر شده است. مدلي كه در آن ضرورت جامع‌نگري به انسان چندبعدي به‌طور روزافزوني مطرح مي‌شود. انساني مركب از ابعاد زيستي، رواني و اجتماعي. اين پيچيدگي، تغييري نمونه اي را در رابطه پزشك و بيمار تحميل مي‌كند: گذاري از مدل پزشكي زيستي خطي به مدل زيستي ـ رواني ـ اجتماعي دوراني با تأثيرهاي متقابل بي‌شمار.نتيجه‌گيري: براي جستجوي مراقبت­هاي درماني مؤثرتر و انساني­تر، مطالعه جامعه‌شناختي رابطه پزشك و بيمار مي­تواند زمينه‌هاي اجتماعي كه در فرايند درمان بيماران مورد غفلت واقع شده‌اند را برجسته­تر كند. لذا آموزش مهارت‌هاي ارتباطي در كنار فن و دانش پزشكي، ايجاد پيوندهاي مناسب در زمينه پژوهش و آموزش ميان دانشكده‌هاي علوم انساني و علوم پزشكي و جايگزين كردن الگوهاي ارتباطي بيمارمدار مي‌تواند راهكارهاي مناسبي براي گذار از مدل سنتي پزشكي زيستي به مدل چندبعدي زيستي ـ رواني ـ اجتماعي باشد.