كاربرد پلي‌آكريل‌آميد در مهار اثر چرخه انجماد- ذوب در خاك بر توليد رواناب و هدررفت خاك

Application of Polyacrylamide in controlling soil freeze-thaw cycle effect on runoff generation and soil loss

اين پژوهش با هدف بررسي اثر استفاده از سطوح مختلف مصرف پلي‌آكريل‌آميد (PAM) بر مهار توليد رواناب و هدررفت خاك، متاثر از چرخه انجماد- ذوب تحت شرايط شبيه‌سازي باران انجام شد. بدين منظور، اثر استفاده از سطوح 25/0، 5/0 و 75/0 گرم بر متر مربع PAM آنيوني در قالب طرح كاملاً تصادفي با تيمار چرخه انجماد- ذوب و بدون PAM به‌عنوان شاهد و سه تيمار آزمايشي از سطوح مصرف PAM در مقياس كرت كوچك آزمايشي بر زمان شروع و حجم كل رواناب و هدررفت خاك بررسي شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه كاربرد پلي‌آكريل‌آميد سطوح مختلف، سبب افزايش معني‌دار زمان شروع رواناب ‌شدند به طوري كه سطوح مصرف 25/0 و 5/0 گرم بر مترمربع، به ترتيب 49 و 23 درصد توليد رواناب و 77 و 52 درصد هدررفت خاك را كاهش دادند. در مقابل بالاترين سطح مصرف به ترتيب 62/1 و 5/4 برابر توليد رواناب و هدررفت خاك را افزايش داد. بنابراين PAM با قابليت هم‌آوري ذرات و افزايش نفوذ‌پذيري، اثرات چرخه انجماد- ذوب در خاك را مهار كرده، حال آنكه به دليل افزايش دافعه بين ذرات رس موجود در خاك به ‌دليل كاربرد مقادير زياد PAM (75/0 گرم بر مترمربع) تاثير معكوس و افزايشي در توليد رواناب و هدررفت خاك داشته است.