تحليل روند تبخير و تعرق مرجع و بارندگي در تعدادي از ايستگاه‌هاي سينوپتيك حوضه آبريز درياچه اروميه

Trend analysis of reference evapotranspiration (ET0) and precipitation at some synoptic stations of the lake Urmia basin

در اين پژوهش، تحليل روند بارندگي و تبخير و تعرق به‌ عنوان يكي از مهم‌ترين متغيرهاي ورودي و خروجي‌ حوضه‌هاي آبريز بررسي شد. براي تحليل روند، از آمار هواشناسي ماهانه پنج ايستگاه سينوپتيك حوضه آبريز درياچه اروميه شامل اروميه، تبريز، خوي، سقز و مهاباد در طي سال‌هاي 2005-1976 استفاده شد. در ابتدا نرخ تبخير و تعرق مرجع (ET0) ماهانه با مدل PMF56-Hybrid برآورد شد و سپس از آزمون‌ من- كندال و روش سيل- سن براي تحليل روند و از آزمــون من- كندال دنباله‌اي براي شناسايي نقاط جهش استفاده شد. تحليل روند سري سالانه بارندگي بيانگر وجود روند كاهشي (غيرمعني‌دار) در تمام ايستگاه‌ها بجز مهاباد است. همچنين، نتايج روش سيل- سن نشان داد بيشترين نرخ افزايش مقدار ET0 در ايستگاه خوي و 44/3 ميلي‌متر در سال است ولي بر اساس آزمون من- كندال، مقدار تبخير و تعرق سالانه در سطح 95% داراي روند افزايشي غيرمعني‌دار است. بيشترين و كمترين نرخ كاهش بارندگي سالانه به ‌ترتيب در ايستگاه خوي (2/4 ميلي‌متر در سال) و تبريز (88/2 ميلي‌متر در سال) است. بر اساس آزمون من- كندال دنباله‌اي در سري بارندگي، ايستگاه‌هاي خوي و تبريز داراي نقطه جهش با روند نزولي هستند. مقدار جهش تبخير و تعرق در هيچيك از ايستگاه‌ها معني‌دار نيست.