بازسازي و پوشش دهي سطوح بال ولوهاي 32 اينچ با استفاده فرايند الكترولس نيكل- فسفر و پاشش حرارتي تنگستن- كبالت- كروم

صنعت نفت و گاز از موثرترين و بزرگ ترين صنايع در جهان و به ويژه ايران است. در سال هاي اخير دسترسي به برخي از تجهيزات مورد نياز در اين صنعت مانند تجهيزات سر چاهي و بال ولوهاي بزرگ، بسيار دشوار شده است. ايجاد تكنولوژي ترميم و بهسازي اين تجهيزات از اساسي ترين ملزومات توسعه پايدار كشور و بومي سازي فناوري هاي مورد نياز صنعت نفت و گاز مي باشد. يكي از اين تجهيزات، بال و لوهاي 32اينچ مورد استفاده در سكوهاي دريايي است كه با استفاده از تكنولوژي هاي روز دنيا توليد و به ايران وارد مي شوند. به غير از دسترسي مشكل، هزينه واردات اين بال ولوها بسيار بالا بوده و امكان توليد ان ها نيز در كشور وجود ندارد. با توجه به نياز مبرم به اين بال ولوها در سكوهاي گازي، براي اولين بار شركت نفت و گاز پارس به كمك شركت هاي داخلي اقدام به بومي سازي و نوسازي ان ها در كشور كرده است. مهم ترين بخش اين بالا ولوها، تعمير و بازسازي سطح توپي (بال) مي باشد. تحقيقات انجام شده بر روي سطح اين بال ها نشان داد كه قسمت خارجي و اب بند ان از طريق پاشش حرارتي پوشش كاربيد تنگستن- كبالت - كروم با ضخامت 400 ميكرون و ساير قسمت هاي بال به روش الكترولس نيكل - فسفر با ضخامت 75 ميكرون توليد شده است. جهت نوسازي سطح اين بال ها، ابتدا عمليات ابعاد برداري دقيق انجام شد. سپس پوشش هاي تخريب شده بر روي بال حذف و كليه عيوب ايجاد شده بر روي سطح ان توسط فرايند جوشكاري برطرف گرديد. با توجه به ابعاد بزرگ بال، براي اولين بار حمام الكترولس نيكل - فسفر با قابليت پوشش دهي بال 32 اينچ ساخته شد و پوشش الكترولس نيكل - فسفر مطابق با اسپك و استاندارد733 ASTM B اعمال گرديد. بر روي پوشش ايجاد شده آزمون هاي غيرمخرب ضخامت سنجي و PMI انجام شد و جهت بررسي پارامترهاي مربوط به اين پوشش و مقايسه ان با مدارك و استانداردهاي موجود، از نمونه هاي شاهد نيز استفاده گرديد. بر روي اين نمونه ها آزمون هاي فروكسيل، ريز سختي سنجي، XRD، SEM و EDS انجام شد. بررسي آزمون ها مطابقت كامل نتايج به دست آمده با مدارك و استانداردهاي موجود را نشان داد. پس از تأييد پوشش الكترولس نيكل- فسفر، عمليات ماسكينگ آن به منظور اعمال پوشش كاربيد تنگستن- كبالت-كروم بر روي سطح خارجي بالي (ناحيه آب بند) انجام شد. جهت ايجاد صافي سطح مناسب و بهبود چسبندگي ابتدا سطح بال، بلاست گرديد و پس از شستشوي آن، پوشش كاربيد تنگستن- كبالت كروم به روش HVOF اعمال گرديد. سپس سطح بال تا رسيدن به ابعاد مورد نظر تحت عمليات سنگ زني و پوليش قرار گرفت. همانند پوشش الكترولس نيكل- فسفر بر روي اين پوشش نيز آزمون هاي غيرمخرب (زبري سنجي و ضخامت سنجي) و ازمون هاي مخرب بر روي نمونه هاي شاهد (ريزسختي سنجي، پراش پرتو ايكس، متالوگرافي نوري، تخلخل و چسبندگي) انجام شد. نتايج اين آزمون ها نيز با مدارك و استانداردهاي موجود تطابق كامل داشت. در نهايت با اجراي موفقيت آميز اين طرح و ايجاد خط كامل تعمير و بهسازي بال ولوها، تكنولوژي بومي سازي شده در دسترس صنايع مرتبط قرار مي گيرد و سالانه ميليون ها دلار صرف جويي ارزي را به همراه خواهد داشت.