نگاهي انتقادي به آراي گئورگ زيمل درباره دين ، نسبت ميان دين و دينداري در جامعه شناسي صوري گئورگ زيمل

گئورگ زیمل یكی از دشوارگوترین جامعه شناسان كلاسیك است كه همچون همه جامعه شناسان به مقوله دین ورود كرده و در چارچوب جامعه شناسی ابداعی خود، دین را در دو مقوله «فرم» و «محتوا» بررسی كرده است.زیمل با اتكا به نظریه نوكانتی بازسازی شده اش یعنی «فرم و محتوا»، فرم را ابژه و محتوا را سوژه تلقی می‌كند و تبدیل دیالكتیكی ابژه‌ها به سوژه‌ها و سوژه‌ها به ابژه‌ها را نشان می‌دهد. اینكه دینداری مفهومی مستقل از دین دارد و از یكسو پیش از پیدایش ادیان ، دینداری بوده است و حتی در صورتی كه ادیان از بین بروند باز هم دینداری باقی خواهد ماند از دیگر موضوعاتی است كه زیمل را با دیگر متفكران به مواجهه كشانده است. این تحقیق با اتكا به بررسی آثار این اندیشمند درباره دین و دینداری ، به روش مروری و با قیاس استدلال دیگر جامعه شناسان همدوره زیمل تلاش می كند به این پرسش پاسخ دهد كه نسبت میان دین و دینداری در جامعه شناسی صوری گئورگ زیمل كدام است؟ آیا دین و دینداری می توانند در چرخشی دیالكتیكی، از فرم به محتوا و از محتوا به فرم تغییر وضعیت دهند؟ آیا دینداری می تواند منتزع از دین هویت مستقل داشته باشد؟ آیا دین واقعیت عینی است یا برساختی ذهنی؟