مطالعه اثر متقابل ژنوتيپ × محيط در ژنوتيپ هاي برنج از طريق GGE باي پلات

روش GGE باي پلات با بهره گيري از روش هاي چند متغيره، علاوه بر تجزيه و تحليل مناسب داده ها، كار تفسير نتايج را تسهيل مي كند. در اين آزمايش تعداد 10 رقم محلي و اصلاح شده با دارا بودن خصوصيات كمي و كيفي مطلوب در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سه منطقه رشت، آبكنار و چپرسر طي دو سال زراعي 1392 و 1393 مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج حاصل از روش GGE باي پلات نشان داد كه شش ژنوتيپ BC25، BC4، RI18446-13، RI18435-13، حسني و آبجي بوجي در راس چند ضلعي قرار گرفتند و بيشترين فاصله را از مركز باي پلات داشتند و بنابراين، از نظر عملكرد دانه بهترين يا ضعيف ترين ژنوتيپ­ها در همه محيط ها و يا حداقل در تعدادي از محيط هاي مورد مطالعه بودند. در اين مطالعه، ژنوتيپ هاي BC9، BC25، RI18436-46 و صالح داراي عملكرد و پايداري زياد، BC4 داراي عملكرد زياد و پايداري متوسط، RI18446-13 داراي عملكرد زياد و پايداري كم، RI18435-13 داراي عملكرد و پايداري كم، حسني داراي عملكرد كم و پايداري متوسط و آبجي بوجي و RI18430-74 داراي عملكرد كم و پايداري زياد بودند. در مجموع بر اساس نتايج اين پژوهش، لاين BC4 (حاصل تلاقي برگشتي رقم آبجي بوجي به عنوان والد دوره­اي و رقم صالح به عنوان والد بخشنده)، كه داراي پايداري متوسط و عملكرد دانه قابل قبول (5/5-5 تن در هكتار) بود، با برخورداري از ميزان آميلوز متوسط (21-20 درصد)، دوره رشد مناسب (115-110 روز) و ارتفاع بوته مطلوب (110-105 سانتي متر)، به عنوان ژنوتيپ برتر (پرمحصول و پايدار) اين آزمايش انتخاب شد كه جهت كشت در شرايط محيطي استان­هاي شمالي كشور پيشنهاد مي­شود.