مطالعه تطبيقي نحو فضاي معماري كاروانسرا هاي دوره قاجاريه (مطالعه موردي: كاروانسراهاي قزوين و كاشان)

يكي از دستاورد­هاي تكنيك هاي نحو­ فضا1جهت تحليل­ روابط فضايي ساختمان ها، ترسيم نمودار توجيهي مي­باشد. هدف اين پژوهش نمايش نحوه استفاده از تكنيك چيدمان فضا در تحليل روابط خاص معماري كاروانسرا­هاي ايراني مي­باشد. «امنيت» و «دسترسي» از مهم ترين فاكتورها در خلق روابط فضايي كاروانسراهاي ايران محسوب مي­شوند. اين عوامل با ترسيم نمودار­هاي توجيهي چندين نمونه از كاروانسرا­هاي قزوين و كاشان مورد مطالعه قرار ­گرفته­اند. در اين پژوهش، با كمك مطالعات كتابخانه­اي و ميداني، شناخت كاروانسرا­هاي منتخب انجام شده­، پس از بررسي چيدمان فضايي اين كاروانسرا­ها، با ترسيم نمودار­هاي توجيهي، به تحليل آنها بر­اساس نگرش نحو فضا پرداخته شده است. در پايان، مقايسه تطبيقي حجره­ها، انبار­ها و صحن كاروانسرا­ها و ارتباط با ساير فضاها، دسترسي و امنيت آنها با استفاده از شيوه «ترسيم و تحليل نمودار­هاي توجيهي» انجام شده ­است. چنين برمي­آيد كه بازخواني مفاهيم معماري كهن در جهت احياي هويت ايراني از دريچه دستاوردهاي اين پژوهش قابل پيگيري باشد.