ارزيابي ژنوتيپ هاي جديد سويا (Glycine max L) از نظر شاخص هاي تحمل به خشكي

به منظور ارزيابي واكنش 20 ژنوتيپ سويا به تنش خشكي آزمايشي در طي دو سال 1390 و 1391 در ايستگاه تحقيقات كشاورزي گرگان انجام شد. به اين منظور دو آزمايش جداگانه در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي در سه تكرار به اجرا درآمد. زمان آبياري در آزمايش اول بر اساس 50 ميلي­متر تبخير از تشتك تبخير كلاس A و در شرايط تنش بر اساس 120 ميلي­متر تبخير از تشتك تبخير در نظر گرفته شد. نتايج اين مطالعه دو ساله نشان داد كه كاهش رطوبت خاك و ايجاد شرايط تنش خشكي توانست سبب كاهش معني­دار عملكرد دانه در ژنوتيپ­هاي مورد مطالعه شود، اگرچه شدت اين كاهش در ژنوتيپ­هاي مختلف متفاوت بود. بيشترين عملكرد دانه، تحت شرايط شاهد مربوط به ژنوتيپ DPX×Fora (1) با ميانگين 2615 و تحت شرايط تنش مربوط به ژنوتيپ DPX×Sepideh (10) با ميانگين 2294 كيلوگرم در هكتار مشاهده شد. با توجه به شاخص­هاي STI و MP تحمل به تنش در ژنوتيپ­هاي DPX×Sepideh (5)، DPX×K778 (10) و DPX×Fora (1) بيشتر از ساير ژنوتيپ­ها بود. شاخص­هاي SSI و TOL نيز نشان دادند كه از نظر تحمل به خشكي، ژنوتيپ Fora×Epps (1) متحمل­ترين ژنوتيپ مي­باشد. ژنوتيپ­هاي برتر مي­توانند پس از اجراي طرح­هاي تحقيقاتي تكميلي براي كشت در شرايط مختلف استان توصيه شده و نيز در برنامه­هاي تحقيقاتي به­نژادي نيز مورد استفاده قرار گيرند.