چرخه زندگي فازهاي مثبت و منفي NAO و اثر آن بر تغيير كميت‌هاي ديناميكي بر روي ايران

The lifecycles of the positive and negative phases of NAO and its impact on the variation of dynamical quantities over Iran

نوسان اطلس شمالي (NAO)  به عنوان يكي از مدهاي تغييرپذيري با مقياس زماني  بلند، مي‌تواند به عنوان ابزاري براي پيش‌بيني در مقياس‌هاي ماهانه و فصلي برخي كميت‌هاي هواشناسي مورد استفاده قرار گيرد. در اين تحقيق تغييرات برخي كميت‌هاي هواشناختي در چرخه زندگي NAO بررسي مي­شود. براي اين منظور براي زمستان سال‌هاي 20111950، دوره‌هاي NAO مثبت و منفي مشخص شده، سپس ميانگين پريشيدگي دماي hPa  800، ارتفاع ژئوپتانسيلي و تاواييhPa  500، و باد مداريhPa  300  نسبت به ميانگين 20 روزه چرخه زندگي NAO محاسبه شده است. نتايج نشان مي‌دهند، ميانگين دمايي بر روي ايران در دوره‌هاي NAO مثبت و منفي، همچنين الگوي گردش بر روي شمال‌شرق اطلس، اروپا و شمال آفريقا تقريبا عكس يكديگر است. هم‌چنين چرخندهاي بيشتري از ايران در دوره NAO مثبت  گذر كرده و باد مداري در اين دوره در قسمت جنوب‌غرب ايران قوي‌تر است. پريشيدگي كميت‌هاي ذكر شده نسبت به ميانگين بلندمدت زمستان در سه دوره 10 روزه قبل و بعد از روز صفر براي منطقه ايران محاسبه شده است. نتايج نشان مي‌دهند كه در دوره مثبت، ميانگين پريشيدگي دما و ارتفاع ژئوپتانسيلي (تاوايي و باد مداري) در منطقه  ايران كمتر (بيشتر) از ميانگين بلندمدت و در دوره منفي، ميانگين پريشيدگي دما و ارتفاع ژئوپتانسيلي (تاويي و باد مداري) در منطقه  ايران بيشتر (كمتر) از ميانگين بلندمدت آن در زمستان است. در نتيجه در دوره NAO مثبت منطقه ايران سردتر بوده و چرخندهاي بيشتري از آن عبور مي‌كند. اين تفاوت ذكر شده در دوره 30 روزه قبل از رويداد NAO وجود داشته و تا 10 روز پس از آن ادامه دارد. سپس به‌تدريج تا يك ماه پس از NAO تقريبا تمام كميت‌هاي محاسبه شده به مقدار ميانگين بلندمدت نزديك مي‌شوند و بي‌هنجاري دمايي بر روي ايران نيز از بين مي‌رود.