گزينش مهم ترين صفات موثر بر عملكرد ژنوتيپ هاي كنجد (.Sesumum indicum L)

به­منظور بررسي عملكرد و اجزاي آن و تعيين مهم­ترين صفات موثر بر عملكرد، 12 ژنوتيپ مختلف كنجد تحت دو شرايط آبياري بدون تنش و تنش در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه بيرجند در سال زراعي92-91 كشت شدند. صفات مورد اندازه­گيري شامل تعداد كپسول، ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعي، تعداد برگ، طول و عرض كپسول، وزن 20 كپسول، وزن هزار دانه، عملكرد بيولوژيك و عملكرد اقتصادي بودند. صفات ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و عملكرد بيولوژيك در هر دو شرايط آبياري اختلاف معني­داري را نشان دادند. ژنوتيپ داراب 14 در هردو شرايط با توجه به صفات مهم زراعي وضعيت مناسبي را دارا بود. نتايج هم­بستگي در شرايط نرمال نشان داد كه تعداد برگ در بوته (*616/0) و وزن هزار دانه (*668/0) و همچنين وزن 20 كپسول (*579/0) بالاترين همبستگي با عملكرد دانه داشتند. نتايج رگرسيون چند گانه نشان داد كه عملكرد بيولوژيك بيشترين ضريب 616/0r= را در تبيين عملكرد نشان داده و تعداد برگ و وزن هزار دانه نيز به‏ترتيب بيشترين ضريب معني­دار رگرسيوني را در تبيين عملكرد از خود نشان دادند. تجزيه به عامل­ها به­ترتيب نشان داد كه چهار عامل بيش از 83 و 71 درصد تنوع موجود را در داده­ها در شرايط نرمال و تنش توجيه مي­كند. تجزيه خوشه­اي ژنوتيپ­ها را به‏ترتيب در دو و سه دسته در شرايط نرمال و تنش تقسيم­بندي نمود.