ارزيابي روابط صفات مورفولوژيك با عملكرد زيره سبز (.Cuminum cyminum L) در شرايط رطوبتي تحت تنش و بدون تنش

به­منظور ارزيابي روابط صفات مورفولوژيك موثر بر عملكرد دانه گياه دارويي زيره سبز، آزمايشي به­صورت كرت­هاي خرد شده در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي با دو تكرار طي دو سال زراعي ­(89 و 90) در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه شهيد باهنر كرماناجرا گرديد. در اين مطالعه فاكتور اصلي شامل دو رژيم آبياري متفاوت و فاكتور فرعي 49 اكوتيپ­ متعلق به 9 جمعيت جمع­آوري شده از استان­هاي مختلف بود. تايج تجزيه رگرسيون چندگانه خطي به روشگام به گام نشان داد كه در شرايط تنش صفات تعداد چتر در بوته، تعداد دانه در چتر و وزن هزار دانه بيشترين عوامل موثر بر عملكرد دانه بودند كه 80% از تغييرات عملكرد بين اكوتيپ­ها را توجيه مي­كنند و در شرايط نرمال رطوبتي 77% تغييرات عملكرد از طريق صفات تعداد چتر در بوته، تعداد شاخه فرعي و تعداد دانه در چتر تبيين گرديد. به­منظور شناسايي اثرات مستقيم و غيرمستقيم صفات بر عملكرد دانه تجزيه عليت بر پايه متغير­هاي وارد شده به مرحله نهايي رگرسيون صورت گرفت و صفت تعداد چتر در بوته-كه مهم­ترين جز عملكرد دانه به­شمار مي رود- و به­دليل اثر مستقيم بالا بر عملكرد در هر دو شرايط، معياري مناسب براي بررسي توان توليد ژنوتيپ­هاي زيره سبز تعيين گرديد كه در برنامه­هاي به نژادي براي بهبود عملكرد دانه و توليد ژنوتيپ­هاي پر محصول بايد مورد توجه قرار گيرد.