پژوهشي درباره منصب نسقچي‌ در دوره قاجار

A Research on Nasqchi Position in Qajari Era

منصب نسقچی‌ كه از زمان صفویه در نظام دیوانی و تشكیلات دربار وجود داشت پس از سقوط صفویه همچنان به حیات خود ادامه داد اما در دوره قاجاریه به عللی چند از فهرست تشكیلات درباری ایران حذف گردید. واكاوی علل و عوامل موثر بر حذف این منصب از فهرست مناصب دوره قاجاریه به عنوان مسئله اصلی این تحقیق مد نظر است. روش گردآوری داده‌ها در این پژوهش كتابخانه‌ای و اسنادی است و روش تحلیل تبیین كاركردی. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد ایجاد نهادهایی با كاركرد مشابه از یك سو و تحولات داخلی ایران و حاكم شدن نظم و ثبات در كشور از مهمترین علل حذف این منصب از تشكیلات دربار قاجاریه به حساب می‌آید.

The position of Nasqchi which existed in the governmental system and court organization from Safavid era, maintained itself even after the decline of the Safavids; however, it was omitted from the Iranian court administration during Qajar era for several reasons. The main problem and concern of this study is to dig out the influential causes and factors contributing to the omission of this position from the list of positions and offices in Qajar era. The data collection was library based and document based and interpretative analysis was adopted as well. The results of this research display that the establishment of similar institutions with the same function on the one hand, and Iranian internal transformations and dominance of the order and stability in the country, on the other hand, were the main causes of the omission of this position in Qajar era.