مطالعه تطبيقي وضعيت شرط مكتوب بودن در توافقنامه هاي الكترونيكي داوري

استفادۀ روزافزون و فراگیر از اینترنت و فضای مجازی، داوری تجاری بین‌المللی را نیز متأثر ساخته است. امروزه توافقنامه‌های داوری به‌جای فرم‌های سنتی كه معمولاً شامل نسخه‌های كاغذی چاپی یا خطی با امضای طرفین است، بیشتر با استفاده از وسایل مدرن ارتباطات الكترونیكی مانند اینترنت منعقد می‌شوند. این درحالی است كه چارچوب‌های قانونی مرتبط با چنین توافقنامه‌هایی، به‌ویژه كنوانسیون (1958م) نیویورك، در سال‌های پیش از فراگیر شدن اینترنت تصویب و تثبیت شده‌ا‌ند. بنابراین، این پرسش به‌وجود می‌آید كه آیا می‌توان توافقنامۀ داوری را كه با استفاده از ایمیل یا پر كردن یك فرم الكترونیكی موجود در یك وب‌سایت منعقد شده است، تحت قوانین مورد بحث جای داد و معتبر دانست. ارائۀ راهكاری معقول در این خصوص اصولاً به پاسخ این پرسش مهم بستگی دارد كه آیا تجهیزات الكترونیكی می‌تواند شرط «مكتوب بودن» (written form) را كه به‌عنوان یكی از اصلی‌ترین شروط مطرح‌ شده و در بیشتر قوانین برای معتبر دانستن یك توافقنامۀ داوری درنظر گرفته شده است، تأمین كند. نگارندگان در قسمت اول مقاله برآن‌اند تا با ذكر اهداف حقوقی گنجاندن «شرط مكتوب بودن» در كنوانسیون نیویورك و استفاده از تعاریف موجود در قوانین داوری تجاری كشورهای مختلف به این پرسش پاسخ داده، به تحلیل كاركردگرایانۀ موضوع بپردازند. در بخش دوم سعی شده است تا با تركیب قوانین مؤخر با استدلال‌های بخش نخست، به استحكام این پشتوانۀ حقوقی برای توافقنامه‌های الكترونیكی غنای بیشتری بخشیده، با توجه به فراگیر شدن این پدیده در عصر حاضر، بستر حقوقی امنی برای استفاده‌كنندگان از این‌گونه توافقنامه‌ها ترسیم نمایند.