تحقق حق دفاع در پرتو مفهوم اداره خوب مطالعه تطبيقي نظام حقوقي ايران و اتحاديه اروپا

حق دفاع و اجرای آن در حقوق اداری مدرن از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ به‌طوری كه به صورت گسترده در نظام‌های حقوقی مطرح دنیا به‌رسمیت شناخته شده است. پرسشی كه در این مقاله مطرح شده آن است كه ادارۀ خوب چگونه و با چه ابزارهایی زمینۀ تحقق این حق را فراهم می‌كند؟ این ابزارها به چه میزان در نظام حقوق اداری ایران منعكس شده است؟ بر اساس منابع مربوط به مفهوم ادارۀ خوب در اتحادیۀ اروپا، الزامات این حق عبارت است از: استماع، دسترسی به پرونده، و آگاهی از دلایل تصمیمات اداری. این موارد در مصوبات و رویۀ قضایی اتحادیۀ اروپا به‌عنوان حق اساسی شهروندی و از ویژگی‌های ادارۀ خوب شمرده شده و به تحقق حق دفاع در فرایندهای اداری انجامیده است. در نظام حقوقی ایران، این الزامات به صورت كلی و حاكم بر تمام تصمیمات اداری به‌رسمیت شناخته نشده، اما به طور موردی در برخی از قوانین و نیز آرای قضایی دیوان عدالت اداری منعكس گردیده است. بر این اساس، به‌رسمیت شناختن حق دفاع و الزامات آن از سوی قانون‌گذار و درج آن در قوانین مربوطه ضروری به‌نظر می‌رسد.