تطبيق عناصر زيبايي شناسي قرآن كريم با نظريه هنجارگريزي نحوي نمونه مورد پژوهانه: سوره مباركه «كهف»

سبك شناسي، به عنوان يكي از روش هاي تحليل متون ادبي امروزه بيشتر بر پايه «هنجارگريزي» استوار است. اين نظريه كه گاهي از آن با عناويني چون «انحراف از نُرم» يا «عدول از زبان معيار» ياد مي شود، يكي از مهمترين يافته هاي صورتگرايان روس است و تاكيد آن بر تمايز يك اثر ادبي از صورت عادي زبان است. از آن جمله مي توان به هنجارگريزي در عرصه دستور زبان يا همان بخش نحوي آن اشاره كرد كه به شكل جابجايي اركان جمله و دخل و تصرف در آن نمود پيدا مي كند.قرآن كريم كه نمونه كامل سخن و در اوج فصاحت و بلاغت است، داراي جنبه هاي مختلف زيبايي ادبي است. با اين پيش فرض، پژوهش حاضر كوشيده است تا با پاسخ دادن به پرسش هاي زير گوشه اي از زيبايي هاي پنهان در اين كتاب شگرف و اعجاز ادبي آن را در حد توان آشكار نمايد.- كدام يك از روش هاي هنجارگريزي نحوي در قرآن كريم كاربرد و بسامد بيشتري دارد؟ - اين روش ها چه اهداف زيبايي شناختي و معناشناسانه اي را دنبال مي كند؟ - تاثير فرايند مذكور در ارتقاي سطح زباني متن چقدر است؟ بدين منظور سوره مباركه «كهف» از ديدگاه هنجارگريزي نحوي و با روش توصيفي - تحليلي به عنوان جرعه اي از درياي بي كران كلام الهي مورد بررسي قرار گرفته است.نتيجه تحقيق نشان مي­دهد كه تقديم و تاخير هدفمند اركان جمله، با اهدافي چون اهتمام و اختصاص؛ حذف، براي درگير نمودن ذهن مخاطب و برانگيختن احساسات و تخيل وي؛ اضافه كه موجب اضافه شدن معنا و تقويت و تاكيد مطلب مي گردد؛ و گونه هاي مختلف التفات در ضمايركه باعث تغيير سبك يكنواخت متن مي شود و نيز خواننده را به پيگيري، تفكر و يافتن اسرار متن وامي دارد، از پر بسامدترين نمونه هاي هنجارگريزي نحوي در اين سوره مباركه بشمار مي­آيند كه موجب برجسته سازي متن آن گرديده و به تبع آن معاني ويژه اي را به مخاطب القا نموده­اند.