ارزيابي قابليت توليد پنبه (Gossypium spp.) در تناوب با كشت مخلوط كنجد (Sesamum indicum L.) لوبيا چشم بلبلي (Vigna unguiculata L.)

به منظور بررسي اثر تركيب هاي مختلف كشت مخلوط كنجد و لوبيا چشم بلبلي بر توليد پنبه، كارايي شش نوع تناوب زراعي آيش- پنبه، كنجد- پنبه، لوبيا چشم بلبلي- پنبه، 50:50 كنجد/ لوبيا چشم بلبلي- پنبه، 25:75 كنجد/ لوبيا چشم بلبلي- پنبه و 75:25 كنجد/ لوبيا چشم بلبلي- پنبه، در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار طي سال هاي سال هاي 1393 و 1394در شهرستان فسا مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه در سال اول آزمايش مخلوط 50:50 كنجد-لوبيا چشم بلبلي در مقايسه با كشت خالص از لحاظ شاخص هاي نسبت برابري زمين (03/1)، نسبت برابري زمان- سطح (04/1) و كارايي استفاده از زمين (155) برتر و از بهره وري بالاتري برخوردار بود. نتايج مربوط به سال دوم آزمايش نشان داد كه كاشت پنبه پس از لوبيا چشم بلبلي و كاشت آن پس از كشت مخلوط 25:75 كنجد/ لوبيا چشم بلبلي، از بهره­وري توليد بالاتري برخوردار بود و در اين تركيب هاي كشت، عملكرد وش پنبه نسبت به سيستم آيش- پنبه به ميزان 9/29 درصد افزايش يافت. تركيب 25:75 كنجد/ لوبيا چشم بلبلي- پنبه نسبت به لوبيا چشم بلبلي- پنبه داراي شاخص برداشت بالاتري بود. بيشترين ارزش اقتصادي مربوط به تناوب لوبيا چشم بلبلي- پنبه بود كه اين نتيجه بر اساس عملكرد بالاي لوبيا چشم بلبلي در كشت خالص (4/3772 كيلوگرم در هكتار) و عملكرد بالاتر پنبه (3406 كيلوگرم در هكتار) پس از آن، به دست آمد. كمترين ارزش اقتصادي مربوط به تناوب آيش- پنبه بود. با توجه به نتايج اين آزمايش به نظر مي­رسد كه تناوب زراعي لوبيا چشم بلبلي- پنبه، عملكرد پنبه را افزايش مي­دهد.