اعزام ايلچيان شاه اسماعيل اول صفوي به هند: دلايل و اهداف

موفقيت شاه اسماعيل اول در گرد آوردن هواداران پرشمار، خواندن خطبه به نام امامان شيعه(ع) به سال 907 ق، رسميت دادن تشيع دوازده امامي در ايران، موضعگيري آشكار و پنهان او در مقابله با اهل تسنن، حمايت از شيعيان ايران و مناطق همجوار آن، از جمله وقايع مهم تاريخ ايران است. سياست هاي شاه اسماعيل صفوي، شمار كثير اهل تسنن را در برابر وي قرار داد و عكس العمل ازبكان در شرق و عثماني ها در غرب را نيز به دنبال داشت. اگرچه شكست ازبكان در شرق ميسر شد، تقابل با عثماني به راحتي امكانپذير نبود. اشتهار برخي اقدامات شاه اسماعيل مانند بازستاندن شرق ايران از ازبكان، زمينه ارتباط حكومت تازه تأسيس صفوي با حكام شبه قاره هند را فراهم كرد كه سلطنت گجرات و حكومت هاي تازه تأسيس پس از افول سلطنت بهمني در دكن (سلسله هاي عمدتاً شيعي عادلشاهي، نظام شاهي، قطب شاهي و سلسله هاي سني بريدشاهي و عمادشاهي )، از آن جمله اند. در اين مقاله به شيوة توصيفي تحليلي و مبتني بر منابع دست اول، مناسبات شاه اسماعيل با حكام شبه قاره هند بررسي شده است. نتيجه پژوهش، از نقش سياست هاي شاه اسماعيل در تقابل با رقيبان سنّي در منطقه و منافع متقابل حكام شبه قاره براي اتحاد با ايران و تقويت موقعيت خود در قبال رقيبان محلي حكايت مي كند.