نقش حمايت اجتماعي مدارس بر سازگاري تحصيلي: اثر ميانجي رضايت از مدرسه ، اميدواري و خودكارآمدي دانش‌آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حمایت اجتماعی بر سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان با اثر میانجی رضایت از مدرسه، امید تحصیلی و خودكارآمدی انجام شده است. روش تحقیق توصیفی ـ همبستگی بود و جامعة آماری مشتمل بر همة دانش‌آموزان دختر دورة اول متوسطة ناحیة یك مدارس دولتی است كه از جامعة حاضر حجم نمونة آماری به وسیلة جدول مورگان 380 نفر محاسبه و با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای اندازه‌گیری شامل پرسش‌نامة حمایت اجتماعی واكس، فیلیپس، هالی، تامپسون، ویلیامز و استوارت (1986)، پرسش‌نامة سازگاری بیكر و سیریاك (1984)، پرسش‌نامة رضایت‌مندی گیلمن هیرینر و لاگلین (2000) و پرسش‌نامة خودكارآمدی شرر (1982) و پرسش‌نامة امیدواری اسنایدر و همكاران (1991) بودند. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری (لیزرل) استفاده و برازش مدل با شاخص‌های برازش بررسی شد. اهم یافته‌ها نشانگر آن است كه بین متغیرهای حمایت اجتماعی با امیدواری (38/0r=)، حمایت اجتماعی و خودكارآمدی (37/0r=)، حمایت اجتماعی و رضایت از مدرسه (16/0r=) و حمایت اجتماعی و سازگاری (18/0r=) همبستگی مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین بین متغیرهای امیدواری و سازگاری (19/0r=)، خودكارآمدی و سازگاری (23/0r=) و رضایت از مدرسه با سازگاری (27/0r=) رابطة مستقیم و معنی‌داری دیده شد. با بررسی مدل ساختاری حاصل از لیزرل و بر اساس معنی‌دار بودن ضرایب تأثیر، متغیر حمایت اجتماعی اثر غیرمستقیم و مثبت برابر با سیزده درصد بر سازگاری تحصیلی با میانجی‌گری امیدواری دارد. اثر غیرمستقیم حمایت اجتماعی با میانجی‌گری خودكارآمدی بر سازگاری تحصیلی یازده درصد و با میانجی‌گری رضایت از مدرسه دوازده درصد است. از تحلیل همبستگی میان متغیرهای برون‌زا و درون‌زا می‌توان نتیجه‌گیری كرد كه افزایش در حمایت اجتماعی منجر به افزایش در نمرات امیدواری، خودكارآمدی و رضایت از مدرسه می‌شود. به‌علاوه افزایش در امیدواری، خودكارآمدی و رضایت از مدرسه همراه با افزایش در نمرات سازگاری است. در نهایت مدل معادلات ساختاری نشان می‌دهد كه امیدواری، خودكارآمدی و رضایت از مدرسه تأثیر حمایت اجتماعی را بر سازگاری تحصیلی میانجی‌گری می‌كنند. در پایان، پیشنهاد‌های كاربردی در راستای نتایج حاصل شده ارائه گردیده است.