بررسي مقاومت توده هاي خردل وحشي (Sinapis arvensis) به علف كش هاي بازدارنده استولاكتات سينتاز در مزارع گندم استان هاي خوزستان ، گرگان و كرمانشاه

به منظور بررسي وضعيت توده هاي مشكوك خردل وحشي مقاوم به بازدارنده­هاي استولاكتات سينتاز در مزارع گندم در سال 1391 تعداد 31 مزرعه گندم مشكوك به مقاومت، شامل 14، 12 و 5 مزرعه به ترتيب در استان­هاي گلستان، خوزستان و كرمانشاه مورد مطالعه قرار گرفتند. در بخش اول برخي اطلاعات مهم مديريتي تجزيه و تحليل شد. در بخش دوم در يك آزمايش غربالگري، اثر سه علف­كش از خانواده بازدارنده استولاكتات سينتاز (ALS) شامل تري­بنورون­متيل (گرانستار)، مت­سولفورون­متيل+سولفوسولفورون (توتال) و يدوسولفورون متيل­سديم+مزوسولفورون­متيل+مفن­پاير دي اتيل (آتلانتيس) بر رشد توده­هاي مشكوك گياه مذكور در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي مورد آزمايش قرار گرفتند. در بخش سوم به منظور بررسي دز-پاسخ، توده­هاي مقاوم G3، G4 و G5 از استان گرگان، Kh1، Kh5 و Kh7 از استان خوزستان و Ker1 از استان كرمانشاه و سه توده حساس G9، Kh3 و Ker1 از سه استان بالا، تحت تاثير دزهاي مختلف علف­كش­هاي مذكور قرار گرفتند. نتايج بخش اول نشان داد كه در بيش از 80 درصد مزارع مورد بررسي توالي علف­كش­ها رعايت نشده بود و در نزديك به 39 درصد مزارع مورد مطالعه، گندم به صورت تك كشتي بود. همچنين استان خوزستان با 50 درصد تك كشتي گندم ضعيف­ترين تناوب را داشت. نتايج بخش دوم نشان داد كه در مزارع مورد مطالعه حدود 20 درصد توده­ها نسبت به علف­كش تري بنورون متيل و حدود 10 درصد توده ها نسبت به علف­كش مت­سولفورون­متيل+سولفوسولفورون مقاوم بودند ولي مقاومت بالا به علف كش يدوسولفورون­متيل­سديم+مزوسولفورون­متيل+مفن­پاير­دي­اتيل مشاهده نشد. همچنين ده درصد توده­ها به دو علف­كش تري بنورون متيل و مت­سولفورون­متيل+سولفوسولفورون مقاوم بودند. بر اساس نتايج آزمايش دز-پاسخ سه توده G3، G4، G5 (هر سه از گلستان) و Kh7 (خوزستان) داراي مقاومت پايين، توده Ker2 (كرمانشاه) داراي مقاومت متوسط و دو توده Kh1 و Kh5 (هر دو از خوزستان) داراي مقاومت بالا به تري بنورون متيل و توده­هاي Kh5، Kh7 (هر دو از خوزستان) و G3 (گلستان) به ترتيب داراي مقاومت بالا، مقاومت متوسط و مقاومت پايين به مت سولفورون­متيل+سولفوسولفورون بودند.