اقدامات امنيتي كريم خان زند براي به انتظام درآوردن قبيله بني كعب 1178 . ق/ 1765 . م)

Karim Khan Zand’s security measures to regulate Banu Ka’b (1178 A.H /1765 A.D )

بني كَعب، از عشاير عرب ساكن در خوزستان و جنوب عراق بودند كه بعد از گسترش قلمرو خلافت تركان عثماني، از قبان (زادبومشان) به معشور (بندر ماهشهر) كوچ كردند، اما پس از مدتي با بروز قحطي و ضعف حكومت عثماني به قبان بازگشتند. خودمختاري نسبي آنان در جنوب عراق و نظام قبيله اي موجود، آنان را قادر ساخته بود كه به عنوان قدرتي محلي در برابر حملات پراكنده واليان بغداد مشكل ساز باشند و حتي با شكست در برابر سپاه كريم خان نيز هر از چندگاهي سر از عنان اطاعت مي ربودند و منطقه را براي دولت زنديه هم ناامن مي نمودند. سوال اين تحقيق اين است كه اقدامات كريم خان براي گسترش امنيت و انتظام امور محلي در منطقه سكونت اعراب بني كعب چگونه بود؟ يافته هاي پژوهش كه با روش توصيفي-تحليلي انجام شده، نشان مي دهد، كريم خان كم هزينه ترين راه را براي آرام كردن منطقه به كاربرده است و ضمن تهديد مكرر بني كعب، توانسته نيروي آنان را از طرفي حفظ و از طرفي متوجه ساير مدعيان كلان چون عثماني و انگليس و در مراتب پايين تر خوارج عمان و والي بغداد و بصره سازد. با پيروزي هاي كريم خان و نهايتاً صلح با شيخ سلمان، وجود كعبيان كه تسلطي خاص بر كشتيراني در آبراهه هاي جنوبي داشتند، براي حفظ امنيت منطقه و جلوگيري از تسلط عثماني امري حياتي و استراتژيك بود. ازاين رو كريم خان در تخريب قدرت كعبيان اصرار چنداني نداشت.