كاركرد امنيتي ديوان بريد در حكومت‌هاي مركزي ايران (ازسده 3 تا 9 ق.)

Security Function of the Courier Office in the Central Governments of Iran (9-15 Centuries)

مهم در عرصه خبريابي و خبررساني و امنيت كشور داشت، ديوان بريد بود. ضرورت اداره قلمرو گسترده حكومتي، كسب اخبار و حوادث از ايالات و انتقال آن ها به مركز سياسي، مراقبت از نحوه عمل كارگزاران در منطقه حكمروايي خويش، انجام خدمات پستي و اقدامات جاسوسي موجب شد كه اين ديوان از اهميت و جايگاه مهمي در نظام ديواني برخوردار شود و به گونهاي در حكم چشم و گوش حاكميت در سراسر قلمرو حكومتي درآيد. در اين پژوهش به روش تاريخي و شيوه توصيفي- تحليلي جنبههاي اهميت و كاركرد امنيتي ديوان بريد در حكومتهاي مركزي در تاريخ ايران بررسي شده است. يافته پژوهش نشان ميدهد كه كاركرد گسترده ديوان بريد، جايگاه و اهميت آن را در نظامهاي سياسي چنان تعيين كننده نمود كه شيوه عملكرد اين نهاد در پايداري و دوام يا ناپايداري حكومتها تاثير بهسزايي داشت.