تحليل پديده شكار سلطنتي در عصر قاجار

Royal Hunting in the Qajarid era

هدف: هدف اين نوشتار بررسي سنت شكار به‌عنوان يكي از رسوم مورد علاقه حكام قاجار است. سنت شكار در سير پادشاهي ايران در قبل و بعد از اسلام تا زمان تأسيس سلسله پهلوي، ازجمله آداب ‌و رسوم پادشاهان و در مقام نظر، از الزامات مقام شاهي بوده و يكي از صفات لازمه پادشاهان به شمار مي‌‌آمده است. بااين‌حال فرض بر اين است كه خوش‌گذراني و صرف اوقات فراغت در شكارگاه‌‌ها يكي از علل اصلي توجه شاهان قاجار به امر شكار بوده است و بررسي آن مسئله اصلي اين مقاله است. در اين راستا به سؤالات زير پاسخ مي‌‌دهد كه چرا برخي از شاهان قاجار به‌رسم شكار توجه ويژه‌‌اي داشتند؟ و اين سنت با چه روندي اجرا مي‌‌شد و داراي چه آثار و تبعاتي بود؟ روش و رويكرد: اين مقاله با روش توصيفي تحليلي و با اتكا به متون اسنادي كتابخانه‌‌اي به واكاوي موضوع مي‌‌پردازد. يافته‌‌ها و نتايج: نتايج نشان مي‌‌دهد كه توجه شاهان قاجار ازجمله فتحعلي‌‌شاه، ناصرالدين‌‌شاه و مظفرالدين‌‌شاه به شكار علاوه بر خوش‌گذراني و سرگرمي، انگيزه‌هاي سياسي و كسب مشروعيت از طريق اثبات توانايي تيراندازي خود بود كه با تشريفات خاص اجرا مي‌‌شد. اين رسم همچنين نقش زيادي در تحميل هزينه‌‌ها و كم‌توجهي به امور داخلي نيز داشته است.

Purpose: Royal hunting was an important tradition practiced for many centuries by kings and rulers in Iran. This article only focuses on the practice by the Qajarid kings (17851925). Method/Research Design: Archival documents and library resources were used to collect data for analysis. Conclusion: Qajar kings followed the tradition with much interest. Among them FathAli Shah (1797 1834), Naser alDin Shah (18481896), and Mozaffar adDin Shah (18961907) were more enthusiastic to hunt. In addition to the joy of it, they viewed hunting as an opportunity to demonstrate their competence as rulers, hence enhancing their authority and legitimacy.