بررسي اثرات خشكسالي بر كيفيت منابع آب سطحي حوزه آبخيز كشكان

The Study of Drought on the Quality of Surface Water Resources in Kashkan Watershed

خشكسالي پديده‌اي است كه علاوه بر ايجاد كمبود منابع آب موجب تهديد كيفيت آن نيز مي‌گردد. در اين مقاله سعي شده تا اثر خشكسالي بر كيفيت آب‌هاي سطحي حوزه آبخيز كشكان بررسي گردد. بدين منظور ضمن جمع‌آوري آمار داده‌هاي هواشناسي و داده‌هاي كيفي منابع آب در طي 20 سال (از سال 1366 تا سال 1388) از شركت سهامي آب منطقه اي و اداره هواشناسي استان لرستان در ابتدا با استفاده از شاخص‌هاي SPI، RDIو SDI دوره‌ها و شدت خشكسالي‌هاي هواشناسي و هيدرولوژيك تعيين شد. سپس در دوره‌هايي كه شدت و تداوم خشكسالي بيشتر بود، درصد تغييرات كيفيت آب نسبت به ميانگين درازمدت محاسبه شد و تحليل كيفيت آب شرب و كشاورزي در قالب دو نمودار شولر و ويل‌كوكس انجام گرفت. همچنين براي واضح‌تر نشان دادن اثر خشكسالي بر تغييرات كيفي آب، روند خطي داده‌ها بررسي شده است. نتايج كلي نشان داد كه خشكسالي تغييرات قابل ملاحظه‌اي بر پارامترهاي كيفي منابع آب سطحي بويژه EC، TDS، Na، Cl و SO2-4 داشته است. همچنين نتايج نشان داد كه كيفيت آب از لحاظ نمودارهاي شولر و ويل‌كوكس در اثر خشكسالي تغيير كرده و كيفيت آب شرب رودخانه‌هاي افرينه و چم‌انجير از كلاس خوب به قابل قبول و براي مصارف كشاورزي از كلاس C2S1 به كلاس C3S1 تغيير يافته است. در نهايت تحليل كلي نمودارهاي روند خطي نشان مي‌دهد كه روند افزايشي خشكسالي بر كيفيت آبهاي سطحي حوزه آبخيز كشكان تاثير منفي گذاشته است.

Drought is a phenomenon that threating water quality in addition to its shortage. In this paper we investigate the effect of drought on surface water quality of Kashkan watershed. For this purpose, during the collection of meteorological data and water quality data during 20 years (1987 to 2009) from Meteorology and Water Resources offices of Lorestan province, initially duration and severity of meteorological and hydrological droughts were determined by SPI, RDI and SDI Indices. Later in periods that intensity and duration of drought were more than other period, percent changes of water quality to the long-term average was calculated then agricultural and drinking water quality analysis in the form of two charts Schuler and Wilcox was performed. Also, the linear trend of data was investigated for highlighting the effect of drought on water quality changes. Results indicate that drought has significant changes in parameters of surface water resources especially EC, TDS, NA, CL and SO24.Also the results showed that water quality in terms of Schuler & Wilcox graphs has changed in effect of drought. The quality of Afarineh and Chan Anjir rivers drinking water has changed from ok classes to acceptable grade and for agricultural purposes has changed from C2S1 grade to C3S1 grade. Finally, the overall analysis of linier trend graphs shows that the increasing trend of drought has a negative impact on surface waters quality of Kashkan watershed.