بررسي اراده آزاد در فلسفه اسلامي

اعتقاد فلاسفه به فراگيري ضرورت عِلّي- معلولي در همه پديده‌هاي جهان هستي اين سوال را پديد آورده كه اگر اراده انسان‌هاي مختار نيز يكي از اين پديده‌هاست، چگونه مي‌توان به آزادي اراده و در نتيجه اختيار بديهي در انسان‌ها قايل بود. فلاسفه توضيحات مفصل و گوناگوني در اين زمينه ارايه كرده‌اند. اما آنچه در اين پژوهش مورد بررسي قرار مي‌گيرد برخي از آرايي است كه فلاسفه در تبيين چيستيِ اراده بيان نموده و به آن، در برخي موارد، حالت انفعالي و در مواردي ديگر حالت فعلي داده و يا به تاثير نقش عقل در آزادانه بودن اراده اشاره كرده‌اند. در ادامه به انتقادات برخي اصوليون در اين زمينه اشاره شده است تا نشان دهد كه آرا فلسفي مذكور، توان تبيين اراده آزاد را نداشته و پذيرش عليت فلسفي، راهي جز اعتقاد به جبر را باقي نمي‌گذارد.