امكان سنجي وقف حقوق معنوي

وقف از موضوعات مهم احكام اجتماعي اسلام است كه از جمله شرايط صحت آن (حسب ديدگاه مشهور و رايج)، ماليت شرعي داشتن، عين بودن، قابليت قبض و اقباض و ابدي بودن شيء موقوفه است؛ بر اين اساس در امكان وقف حقوق معنوي اختلاف نظرهايي ديده مي شود. در اين تحقيق كتابخانه اي، با گردآوري و بررسي نظر محققان، ضمن بازنگري در فرايند استنباط و استخراج شروط عقد وقف و بحث درباره فلسفه وجودي و غايي شروط مورد مناقشه، صحت وقف حقوق معنوي اثبات شده است. بر اين اساس كه: اولاً حق معنوي يك حق مشروع با «ماليت» عرفي و شرعي است؛ درثاني شرط عين به مفهوم داشتن «اصلِ» قابل بقا با انتفاع از آن و فلسفه ذكرش، خارج كردن مصاديق باطل وقف يعني منافع و ديون از دايره وقف است؛ ثالثاً شرط قبض، ضمن نسبي بودن شكل و نحوه آن به تناسب اشياي مختلف، به مفهوم استيلابخشي به موقوف ٌعليه به منظور انتفاع از موقوفه خواهد بود و قبض فيزيكي و غيرفيزيكي در آن موضوعيت ندارد؛ رابعاً شرط تابيد به مفهوم ابدي بودن نفس عقد وقف مادام الموقوف و عدم رجوع واقف از آن است و دوام عرفي موقوفه به نحوي كه با انتفاع از موقوفه، اصل زائل نشود، كافي است.