ذخيرۀ كربن و رابطه آن با ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي در خاك كاربري هاي مختلف در منطقه زاگرس شمالي

تحقيق حاضر با هدف برآورد مقادير وزني ذخيرۀ كربن و ارتباط آن با ساير ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك درچهار كاربري (بكر، حفاظتي، بهره‌برداري و باغي) در منطقة زاگرس شمالي در استان آذربايجان غربي انجام گرفت. در هر كاربري در داخل واحدهاي همسان 30 قطعه نمونه مشخص شد و در هر يك از آنها نمونه‌برداري از خاك انجام گرفت و سپس مهم‌ترين خصوصيات خاك شامل كربن آلي، جرم مخصوص ظاهري، بافت، رطوبت اشباع، درصد تخلخل، اسيديته، هدايت الكتريكي، ازت كل، آهك، فسفر قابل جذب و پتاسيم محلول در آزمايشگاه تعيين شد. نتايج نشان داد كربن ذخيره‌شده در دو عمق 15-0 و 50-15 سانتي‌متر به‌ترتيب در كاربري بكر 96 /90 و 92/128 تن در هكتار، در كاربري حفاظتي 85/82 و 99 /173 تن در هكتار، در كاربري بهره‌برداري 26/78 و 26/119 تن در هكتار و در كاربري باغي 75/34 و 95/58 تن در هكتار است. همچنين نتايج نشان داد كه بين مقادير آهك، شن، سيلت، درصد تخلخل، جرم مخصوص ظاهري، رطوبت اشباع، پتاسيم، فسفر، هدايت الكتريكي، كربن آلي و C/N، در كاربري‌هاي مورد مطالعه و در عمق‌هاي اندازه‌گيري‌شده با مقدار ذخيرۀ كربن همبستگي وجود دارد و براساس مدل‌هاي به‌دست‌آمده در كاربري‌هاي مختلف درصد كربن آلي، جرم مخصوص ظاهري و درصد تخلخل بيشترين تأثير را در مقدار ذخيرۀ كربن داشته‌اند.