بررسي نيازهاي رويشگاهي و خصوصيات كمي توده هاي طبيعي زالزالك زرد در استان آذربايجان غربي

جنس زالزالك به ‌عنوان يك گونۀ چوبي چندمنظوره در جنگل هاي زاگرس شمالي واقع در جنوب استان آذربايجان ‌غربي، از نظر توليد ميوه براي ساكنان محلي بسيار پر اهميت است. هدف اين پژوهش، تعيين خصوصيات كمي، ويژگي هاي فيزيوگرافي و خاك توده هاي زالزالك زرد است. در بررسي حاضر هشت رويشگاه زالزالك در استان آذربايجان‌غربي انتخاب و در هر رويشگاه 5-3 قطعه ‌نمونۀ دايره اي به مساحت 10 آر و در مجموع 33 قطعه‌ نمونه به روش تصادفي سيستماتيك پياده شد. در داخل قطعات نمونه، مشخصات عمومي قطعه‌ نمونه و ويژگي ‌هاي درخت شناسي شامل قطر برابرسينه، مبدأ پايه ‌ها و قطر بزرگ و كوچك تاج اندازه گيري شد. همچنين ده نمونه خاك از رويشگاه هاي بررسي‌شده برداشت شد. نتايج نشان داد اسيديته، كربن آلي، نيتروژن كل و رس خاك مهم‌ترين عوامل مؤثر بر پراكنش رويشگاه هاي زالزالك هستند. همچنين با جنوبي شدن جهت دامنه، افزايش اسيديته و رس خاك، گونه‌هايي مانند زالزالك زرد و گلابي به تعداد كم پراكنش دارند. با بهبود وضعيت حاصلخيزي خاك، افزايش نيتروژن كل و كربن آلي و شمالي شدن جهت دامنه، حضور ديگر گونه ‌هاي زالزالك به‌همراه گونه ‌هايي مانند سيب، بلوط، بيد، زبان‌گنجشك و نارون ديده مي‌ شود. همچنين بيشترين و كمترين ميانگين قطر برابر سينۀ پايه ‌هاي گونه ‌هاي زالزالك به‌ترتيب 42/17 سانتي متر در رويشگاه قلاتيان و 61/6 سانتي متر در درۀ شهدا و بيشترين و كمترين ميانگين سطح تاج به ترتيب 3/24 متر مربع در رويشگاه ميرآباد 2 و 49/4 متر مربع در رويشگاه درۀ شهدا مشاهده شد. پيشنهاد مي شود كاشت گونۀ زالزالك زرد در جهت هاي جنوبي و غربي و در مناطقي با حاصلخيزي كم خاك و كاشت ديگر گونه ‌هاي اين جنس در جهت ‌هاي شمالي با حاصلخيزي خاك بالاتر صورت گيرد.